Ma‟ruza materiallari 1-mavzu: Investitsiyalarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati Reja


Investitsiya siyosati: uning mazmuni, roli, asosiy yo‟nalishlari va amalga oshirish


Download 0.5 Mb.
Pdf ko'rish
bet21/22
Sana23.02.2023
Hajmi0.5 Mb.
#1225385
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22
Bog'liq
1-2-3-mavzular

3.5. Investitsiya siyosati: uning mazmuni, roli, asosiy yo‟nalishlari va amalga oshirish 
bosqichlari. 
Davlat investitsiya siyosati - bu iqtisodiyotning ustivor tarmoqlarini rivojlantirish, qo‘llab-
quvvatlash, markazlashgan investiyatsiyalash jarayonidan nomarkazlashgan investitsiya jarayoniga 
o‘tish, ustivor investitsion loyihalarni qo‘llab quvvatlashga qaratilgan mexanizm, uslublar yig‘indisi 
hisoblanadi. Davlat investitsiya siyosatini amalga oshirishda ko‘proq ustivorlik kichik biznes 
subyektlari, xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar tuzishga qaratiladi. Davlat investitsiya 
siyosati mavjud kamchiliklarni bartaraf etish, muammolarni tezkorlik bilan hal qilish va shu asosda 
investitsiya ishtirokchilarining erkin harakat qila olishlari uchun qulay iqtisodiy, investitsion muhit 
yaratishga qaratilgan.
Davlat investitsiya siyosatining ustivor yo‘nalishlari deb quyidagilar hisoblanadi: 
- investitsiyalar, ular harakatlanishi, investitsiya faoliyati ishtirokchilari munosabatlari, ularni 
tartibga solib turish bo‘yicha qulay huquqiy bazani yaratish, amaldagi qonunchilik-huquqiy bazasini 
takomillashtirish;


O‘QUV MATERIALLARI 
29 
- iqtisodiy tub islohotlarni amalga oshirish, maqsadli investitsion siyosatni yurgizish; 
- investitsion jarayonni yaxshilash va barcha investitsion jarayon ishtirokchilarining faolligini 
oshirish, xorijiy investitsiyalarni jalb etish; 
- davlat boshqaruv organlari, hukumat tashkilotlarining nazorat etish funktsiyalarini yanada 
takomillashtirish. 
Hozirgi kunda O‘zbekistonda iqtisodiyotning barcha sohalarida o‘zgarishlar, tarkibiy 
islohotlar olib borilmoqda. Bunday islohotlarning olib borilishi bevosita mamlakatdagi investitsion 
jarayon, Davlatning investitsion siyosati, uning ustivor yo‘nalishlari va mamlakatdagi korxonalar 
investitsion faolligiga bog‘liq. Mustaqillikning qisqa davrida investitsion faoliyatni oshirish, uni 
kuchaytirish borasida qator amaliy chora-tadbirlar o‘tkazildi, investitsion faoliyatni tartibga solib 
turuvchi qator qonun va qonun osti hujjatlari chiqarildi va hayotga tadbiq qilinmoqda.
O‘tgan yillar mobaynida olib borilgan ijobiy investitsion o‘zgarishlar natijasida 
mamlakatimizda qator investitsion ob‘yektlar ishga tushirildi. Bularga misol sifatida, Asakadagi 
UzDeuavto, Navoiydagi Zarafshon Nyumont, Samarqandagi Samkochavto, Toshkent viloyatidagi 
UzDongju, Buxorodagi neftni qayta ishlash korxonalarini keltirish mumkin. 
2019 yil mamlakatimizda ―Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili‖ deb belgilandi. 
Shunga muvofiq ushbu yilda iqtisodiyotni rivojlantirish va investitsiyalarni faol jalb etish 
sohasida – makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlash, sogʻlom raqobat uchun zarur sharoitlarni 
yaratish, ishbilarmonlik va investitsiya muhitini tubdan yaxshilash, iqtisodiyotda davlat ishtirokini 
jiddiy ravishda kamaytirish, yuqori iqtisodiy oʻsish surʼatlarini saqlab qolish, ―xufyona‖ 
iqtisodiyotga qarshi kurashish va uning ulushini keskin qisqartirish, valyuta siyosatini 
erkinlashtirishni davom ettirish, belgilandi
25

O‘zbekistonda Davlat investitsiya siyosati rivojlanishi quyidagi IV bosqichni o‘z ichiga oladi.
1-bosqich: 1991-1994 yillar, 2-bosqich: 1995-2003 yillar; 3-bosqich: 2003- 2008 yillar, 2008 
y. - hozirgi davr.
1-bosqichda quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirildi: 
- turli mulkchilik shakllarini yaratish borasidagi investitsion jarayon nomarkazlashtirish 
tadbirlar amlga oshirila boshlandi
- xususiy moliyalashtirish manbalariga ega bo‘lmagan ijtimoiy ahamiyat kasb etuvchi 
obyektlarni byudjetdan moliyalashtirish saqlab qolindi; 
- xususiy mulkchilikni joriy etish tadbirlari olib borildi. 
2-bosqichda quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirildi: 
- qonunchilik bazasi yaratildi; 
- konkurs asosida loyihalarni moliyalashtirishga o‘tildi; 
- xorijiy investitsiyalarni jalb etish chora-tadbirlari amalga oshirila boshlandi; 
- iqtisodiyotning real sektoriga investitsiyalar kiritilishi kuchaytirildi; 
- investitsion loyihalarni amalga oshirishda turli moliyalashtirish manbalari qo‘llanila 
boshlandi. 
3-bosqichda quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirildi:
- valyuta munosabatlari va operatsiyalari liberalizatsiyalashtirilildi; 
- xorijiy investorlarning huquqlarini himoya qilish va ular manfaatlarini himoyalash bo‘yicha 
muhim hujjatlar qabul qilinindi; 
- korxonalarning texnik qurollantirilishi kuchaytirilildi; 
- eksportga mo‘ljallangan va import o‘rnini qoplovchi mahsulotlar ishlab chiqarishga 
ixtisoslashgan loyihalarni moliyalashtirishga ustivorlik berilildi.
4-bosqichda quyidagi chora-tadbirlar oshirilmoqda va rejalashtirilgan:
- inqirozga qarshi choralar qo‘llanilmoqda; 
- banklarning investitsion faolligi kuchaytirilmoqda
- erkin iqtisodiy hududlar tashkil etilmoqda; 
25
2017-2021 yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar 
strategiyasini ―Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili‖da amalga oshirishga oid Davlat dasturi toʻgʻrisida 
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni. 


O‘QUV MATERIALLARI 
30 
- valyuta bilan bog‘liq ishlar muvofiqlashtirilmoqda; 
- investitsiya faoliyatlari takomillashtirilmoqda. 

Download 0.5 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling