Mavzu №1: Kirish. Fiziologiya fani, provizorlar uchun ahamiyati. Fiziologiya fanini o’rganishni zamonaviy laboratoriya usullari


-mavzu. Muskullar va asab fiziologiyasi


Download 0.99 Mb.
bet7/10
Sana21.09.2020
Hajmi0.99 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

13-mavzu. Muskullar va asab fiziologiyasi.

Tizza reflekisi hosil boʻlishida ishtirok etadigan refleks yoyi qismlari tartibini aniqlang?

1.harakatlantiruvchi nerv markazi 2.oraliq nerv hujayrasi 3.muskul 4.sezuvchi nerv hujayrasi 5.harakatlantiruvchi nerv hujayrasi 6.sezuvchi nerv tolasi 7.retseptor



7,6,4,2,5,1,3

7,3,5,1,6,2,4

3,1,5,2,4,7,6

4,2,6,1,5,3,7




Qaysi to’qimaning asosiy hususiyati qisqaruvchanlik va qo’zg’aluvchanlik?

muskul

epiteliy

biriktiruvchi

nerv




Shakli va funksiyasiga ko’ra qanday neyronlar borligini aniqlang.

1.sezuvchi 2.harakatlantiruvchi 3.tashuvchi 4.uzatuvchi 5.qo’shimcha



1,2,4

2,3,1

3,6,1

1,2,5




Qaysi javobda muskulning staktik ishi to’g’ri ifodalangan?

a va b javoblar

gimnastikachilarning “qaldirg’och” holati

shtangani ko’tarib ushlab turush

yugurish, sakrash, suzish




Har qaysi muskul guruhining ishini boshqaruvchi oliy nerv markazi bosh miyaning qaysi qismida joylashgan?

miyachada

bosh miya po'stlog'ining tepa qismida

bosh miya po'stlog'ining ensa qismida

bosh miya po'stlog'ining chakka qismida




Qaysi muskul tuzilishiga ko'ra ko'ndalang-targ'il muskullarga o'xshaydi, bajaradigan vazifasi jihatidan silliq muskullarga o'xshaydi?

yurak muskul

barcha skelet muskullari

til muskuli

qon va limfa tomirlari muskullari




Silliq muskulli a`zolarni belgilang.

tomir, ichaklar, siydik pufagi

yurak, tomir, siydik pufagi

buyrak, tomir, ichaklar, yurak

siydik pufagi, ichaklar, yurak

Nerv hujayrasining qaysi qismi muskul tolalari bilan birikkan?

nerv tolasi

kalta o’simtasi

uzun o’simtasi

a,b




Miyelin parda qaysi hujayraga xos?

nerv

tog’ay

suyak

muskul




Vegetativ nerv sistemasi qaysi organlar ishini boshqaradi?

ovqat hazm qilish, ayirish, nafas olish, qon edokrin bezlar, sezgi organlari

nafas olish, qon aylanish, skelet muskullari

ichki organlar, skelet muskullari

aylanish, endokrin bezlar




Simpatik nerv sistemasining tasiri to’g’ri ko’rsatilgan javobni belgilang.

me’da va ichaklarning harakatini susaytiradi, nafas yo’llarini kengaytiradi

me’da va ichaklarni harakatini tezlashtiradi, nafas yo’llarini toraytiradi

me’da va ichaklarning harakatini susaytiradi, nafas yo’llariga tasir etmaydi

nafas yo’llarini toraytiradi, me’da-ichaklarning harakatiga

ta’sir etmaydi




Orqa miyaning qaysi segmentida joylashgan nerv markazlari qo’lning tashqi yuzasi, teri va muskullarning sezish va harakatlanish funksiyasini taminlaydi?

bo’yin

ko’krak

bel

dumg’aza




Organizmning muhit sharoitiga moslashuviga qaysi nerv sistemasi muhim ahamiyatga ega?

vegetativ nerv sistemasi

somatik nerv sistemasi

periferik nerv sistemasi

quyi nerv sistemasi




Odamda po’stloq osti ovqatlanish markazi qayerda joylashgan?

uzunchoq miyada

orqa miyada

oraliq miyada

o’rta miyada




Simpatik nerv tolalari miyaning qaysi qismlardan chiqishini belgilang? orqa miyaning-bel va koʻkrak qismidan

oʻrta miya va orqa miyaning koʻkrak qismidan

uzunchoq miya va orqa miyaning boʻyin qismidan

oldingi miya va orqa miyaning bel qismidan




Gipofiz bezining ishi qaysi nerv sistemasi tomonidan boshqariladi?

vegetativ

simpatik

somatik

periferik




Bosh miya yarimsharlari po`stlog`i tuzilishining qaysi xususiyatlari unda ko`proq nerv hujayralari joylashuviga imkon beradi?

1.pushta va egatlar sonini ortishi 2.bosh miya og`irligining ortishi 3.po`stloq hujayralarining olti qavat bo`lib joylashishi 4.po`stloqda oliy nerv markazlari sonining ko`payishi

1, 3

1

2, 3, 4

1, 3, 4




Ko'rish do'mbog'i va do'mboq osti sohasi qaysi miyaning tarkibiy qismi hisoblanadi?

oraliq miya

o'rta miya

miya ko'prigi

po'stloq osti markazi




Shartli reflekislarning markazlari qayerda joylashgan?

katta yarimsharlar po’stlog’ida

orqa va uzunchoq miyada

orqa miyada

bosh miyaning quyi qismida




Muskul hujayralarida to’planadigan moddani aniqlang.

glikogen

gliserin

sellyuloza

kraxmal




Muskullar harakatini taminlovchi nerv hujayrani belgilang?

motoneyron

akson

dendrite

dendrit va akson




Yurak muskullariga yopishib turadigan qavat qanday ataladi?

epikard

miokard

endokard

perikard




Motoneyronlarning joylashgan o’rnini belgilang.

miyachada

uzunchoq, orqa miyada

miya ko’prigida

gangliylarda




Ikki boshli muskul qaysi soxada joylashgan?

son, yelka

boldir, son

boldir, yelka

bilak-tirsak




Tananing orqa muskullari faolyati qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan ?
1) nafas harakatlarida ishtirok etish; 2) kurak suyagi harakatlarini taminlash 3) umurtqa pog’onasini bukish; 4) kuchanish; 5) ichki organlar bosimini saqlash 6) gavdani rostlab turish 7) kuchanish; 8) qo’l harakatlarini taminlash. 9) umurtqa pog’onasi harakatlarini taminlash:

2,6,9

1, 3, 5, 7

4, 5, 7

3, 6, 8




Fassiyaga tegishli malumotlarni ko’rsating
1) suyakusti pardasi hisoblanadi; 2) epiteliy to’qimasiga mansub; 3) muskullarni tashqi yuzasida joylashgan; 4) briktruvchi to’qimaga mansub; 5) bo’gim xaltasi ichida joylashgan; 6) pay va muskul o’rtasidagi suyuqlik hisoblanadi.

3, 4

2, 3

1, 3, 5

2, 4, 6




Muskul qisqarganqa qaysi retseptorlar qo’zg’aladi?

paylari

ichki qismidagi

muskul tolasi

bunday retseptor yo’q




Nerv sistemasini qaysi qismi zararlansa muskullar tarashadek qotib qoladi?

bosh miya yarim sharlari

vegitativ nerv sistemasi

nerv tugunlari

nerv tolalari




Ca+ ionlari yetishmasligi oqibatida muskullarda qanday holatlar yuzaga keladi?

qisqarib bo’shasha olmaydi

Ca+ ionlari qon ivishida ishtirok etadi holos

qisqara olmaydi

musul hujaralariga ta’sir qilmaydi




Somatik nerv sistemasi qaysi muskullar ishini boshqaradi?

yelkaning ikki boshli muskuli

buyraklar va ichakdagi muskul

yurak muskuli

silliq tolali muskul


14-mavzu. Muskullar va asab fiziologiyasi.Asab va asab hujayrasi fiziologiyasi.


Мarkaziy va periferik Nevrit (a), ganglionit (b), nevrit (c), beri-beri (d) qaysi a’zo kasalliklari?
1) nerv tolasi yalliqlanishi; 2) nerv tuguni yalliqlanishi; 3) buyrak usti bezi gipofunksiyasi;
4) buyrak yalliqlanishi; 5) avitaminoz B1 holati

a – 4 ; b - 2; c - 1; d – 5

a - 5; b - 2; c - 1; d - 3

a - 1; b - 2; c - 3; d – 4

a - 1; b - 2; c - 3; d – 5




Nerv sistemasi nimalardan tashkil topgan?

nerv hujayralari yoki neyronlar

aksonlardan

dendritlar

o`simtalar



Nerv sistemasi qanday qismlardan tashkil topgan?

markaziy va periferik

pastki va yuqori

o`rta va pastki

hamma javoblar to`g`ri



Markaziy nerv sistemasiga nimalar kiradi?

bosh va orqa miya

miyacha va o`rta miya

bosh miya

orqa miya



Vegetativ nerv sistemasiga qanday bo`limlarga bo`linadi?

parasimpatik va simpatik

bo`linmaydi

bosh va orqa miya

markaziy va periferik qismdan



Gangliya nima?

tugun

tola

muskul

sistema



Quyidagilarning boshqarish markazlari asab sistemasining qaysi qismida joylashgan bo‘ladi?
1) nafas olishni; 2) diafragma harakatini; 3) qovurg‘alararo muskullar harakatini;
a) uzunchoq miyada; b) orqa miyaning bo‘yin qismida; v) orqa miyaning ko‘krak qismida
1-a, 2-b, 3-v

1-b, 2-a, 3-b

1-b, 2-v, 3-a

1-v, 2-b, 3-a




O‘pkaning torayishi qaysi muskullarning qisqarishi orqali ta’minlanadi?

bo‘yin, tashqi qovurg‘alararo

diafragma

tashqi va ichki qovurg‘alararo

ichki qovurg‘alararo va qorin




Tassurot tugaganidan keyin muskulning uzoq vaqt davomida ,ba`zan barqaror qisqargan holda turib qolishi nima deyiladi?

kontraktura

nefrit

tetaniya

muskul tonusi




Yurak muskuliga yopishib turadigan qavat qanday nomlanadi?

perikard

endokard

miokard

epikard




Muskullar tonusi deb nimaga aytiladi?

energiyani kam sarflagan holda uzoq va turg`un holda saqlab turishi

muskullarning qisqarib bo`shasha olmay qolishi

muskullarga energiya yetishmay qolishiga

tananing umumiy qaltirashi




Bitta nerv tolasining bir guruh muskullar guruhi bilan sinaps hosil qilib birikishiga nima deb ataladi?

motor birligi

tetaniya

kontraktura

pereferi falajlik




Motor birliklarining qanday hillari tavofut qilinadi?

ildam va sustkash

markaziy va periferik

farq qilinmaydi

tez va sekin




Muskull tolasining ikkita membranasi orasidagi joylashgan qismi nima deb ataladi?

sarkomer

sinaps

muskul birligi

bu jarayonning nomlanmagan




Mioplazmada Ca+ ionining ortishiga nima sabab bo`ladi

adenozintrifosfataza

adenozindifosfataza

adenozinmonofosfataza

ATF




Adenozintrifosfatazaning faollanishi nimaga sabab bo`ladi?

ATF parchalanishiga

ATF sinteziga

hech narsaga sabab bo`maydi

muskullarning yaxshiroq qisqarishiga




Qovurg‘alararo muskullar faoliyatini boshqaruvchi nerv markazini aniqlang.

orqa miyaning ko‘krak qismi

uzunchoq miya

bosh miya yarimsharlari

orqa miyaning bo‘yin qismi




Odamning muskul hujayrasiga xos belgilarni aniqlang.
a) hayot davomida bo‘linib turadi; b) embrional davrdan so‘ng bo‘linmaydi; c) miofibril
tolachalarga ega; d) mezoderma qavatidan hosil bo‘ladi; e) entoderma qavatidan hosil bo‘ladi;
f) regeneratsiya xususiyatiga ega

b, c, d

a, c, d

a, e, f

c, e, f




Umurtqa pog‘onasini bukishda va ichki organlar bosimini saqlashda tananing . . . muskullari
ishtirok etadi.

orqa va qorin

qorin

ko‘krak

orqa




Muskul qisqarganda uning . . . retseptorlar, muskul bo‘shashganda . . . retseptorlar qo‘zg‘aladi.

paylaridagi / tolasi orasidagi

tolasi orasidagi/paylaridagi
tolasi orasidagi / harakatlantiruvchi nervdagi

paylari orasidagi / sezuvchi neyrondagi




Nervning bir qismiga zararlovchi omil bilan ta`sir qilinganda shu joyning qo`zg`aluvchanligi va qo`zg`alishning o`tishining kamayib qolishi nima deyiladi?

parapioz

optimum

pessimum

paradoksal




Sinapslar qaerda hosil bo`ladi?

nerv oxirlari bilan muskul tolalarining birikkan joyida

nerv boshlar bilan muskullarning birikkan joyida

nerv tolalari bilan muskul boshida

hamma javob to`g`ri




Tarqalmaydigan va mahalliy,turg`un qo`zg`alish nima deb ataladi?

parapioz

simplas

paradoksal

tonus



Asetilxolinesteraza fermentining vazifasi nima?

asetilxolinni parchalash
boshqa moddalarni parchalash

organizmga energiya berish vazifasini

glyukozani parchalsh




Muskullarni energiya bilan nima taminlaydi?

ATF

AMF

ADF

muskullar uchun energiya kerak emas




Muskul organizmning qaysi qismi hisoblanadi?

harakat

tayanch

himoya

ahamiyati yo`q




Glukozaning parchalanishida . . . ishtirok etadi va . . . hosil bo‘ladi.

ADF. fosfat kislota/ATF

ATF, ADF, AMF/sut kislota

karbonat angidrid, suv/ATF

fosfat kislota, ATF/ADF, sut kislota




Fotosintezning yorug‘lik bosqichida qanday jarayonlar amalga oshadi?
1) suvning parchalanishi; 2) oqsil sintezi; 3) ATF sintezi; 4) glukoza sintezi; 5) kislorodni ajralib
chiqishi; 6) CO2 ning birikishi; 7) ATF parchalanishi.
1, 3, 5

1, 3, 6

4, 6, 7

1, 4, 7




Tarkibida 80 ta peptid bog‘i bor oqsilda aminokislota va uning sinteziga javobgar bo‘lgan RNK tarkibida nukleotidlar nechtadan bo‘ladi?

81 va 243

80 va 240

79 va 237

240 va 720




Sistola – bu . . .

bo‘lmacha va qorinchalar muskullarining qisqarishi

yurak bo‘lmachalari muskullarining kengayishi

yurak qorinchalari muskullarining kengayishi
yurak bo‘lmachalari muskullarining bo‘shashishi



Download 0.99 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling