Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti


Fridmen va Keyns yondashuvlari o’rtasidagi ba’zi farqlar


Download 123.08 Kb.
bet4/11
Sana07.05.2023
Hajmi123.08 Kb.
#1437988
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Bog'liq
Zbekiston respublikasi tashqi ishlar vazirligi jahon iqtisodiyot

Fridmen va Keyns yondashuvlari o’rtasidagi ba’zi farqlar: (1-jadval)

Keyns

Fridmen

Davlatning bozor xo'jaligiga aralashuvi zarur

Bozor o`zini o`zi tartiblashga qodir

Ish bilan bandlik yalpi talabga bog'liq

Iqtisodiyotning o`zi ishlab chiqarish va ish bilan bandlik darajasini o`rnatadi

Pul massasi ishlab chiqarishga nisbatan xolis

Pul massasi - baholarning o`sishi va konyukturaning o`zgarishi sababchisi

Asosiy muammo – ishsizlik

Asosiy muammo – inflyatsiya

O`zgaruvchan pul siyosati lozim

Barqaror pul siyosati zarur

Byudjet kamomadi - talabni rag`batlantirish vositasi

Byudjet kamomadi - inflyatsiya sababchisi

Ma'muriy buyruqbozlikka asoslangan tizimdan bozor iqtisodiyotiga o`tish sharoitida davlatning milliy iqtisodiyotga aralashuvi quyidagi holatlar orqali izohlanadi. Birinchidan, davlat milliy iqtisodiyotda o`zini o`zi bozor vositasida tartibga solish orqali bajarish mumkin bo`lmagan yoki samarali ravishda amalga oshirib bo`lmaydigan vazifalarni oladi. Bular qatoriga mudofaani ta'minlash, mamlakatda ichki tartibni saqlash va aholining kam ta'minlangan qismini ijtimoiy himoyalash kabilarni misol qilib keltirish mumkin. Ikkinchidan, bozor iqtisodiyoti sharoitida ishlab chiqarish va iste'molning xususiy tavsifi bir qator ijobiy va salbiy oqibatlarni tug`diradi. Bu oqibatlar bevosita uchinchi shaxs manfaatida aks etib, kishilarning alohida guruhi va umuman jamiyat manfaatiga ta'sir qiladi. Masalan, chigitli texnologiyaga asoslangan ishlab chiqarishlarda tozalash qurilmalariga xarajatlarni tejash, xususiy ishlab chiqaruvchilar nuqtai nazaridan foydali; atrof muhitning ifloslanishiga olib kelishi esa jamiyatning boshqa a’zolari uchun qo`shimcha salbiy oqibatga ega. Davlat jamiyat manfaatini ifodalab, qo`shimcha ijobiy samarani rag`batlantirishga va aksincha salbiy samara bilan bog`liq faoliyatni tartibga solishi va cheklashga harakat qilishi zarur. Uchinchidan, davlatning iqtisodiy jarayonlarga aralashuvi shu sababli ro`y beradiki, individual iste’molchilar hamma vaqt u yoki bu tovarni iste’mol qilishning oqibatlarini obyektiv baholay olmaydilar. Shu nuqtai nazardan, davlat foydali iste’molni kengaytirish va aksincha sog`liqqa salbiy ta’sir ko`rsatuvchi tovarlar iste'molini cheklash vazifasini o`z zimmasiga oladi. Masalan, davlat tamaki mahsulotlari uchun yuqori aksiz (egri) solig`i o`rnatib, bir tomondan o`zining daromadini oshirsa, boshqa tomondan shu mahsulotga bo`lgan talabni cheklaydi. To`rtinchidan, davlat bozorning tabiatidan kelib chiqadigan ayrim holatlarni qisman yengillashtirish vazifasini o`z zimmasiga oladi. Bozor hamma uchun to`lovga qobil talabni qondirishga teng imkoniyatni ta'minlaydi. Ammo bu bozor mexanizmining milliy boylikni ijtimoiy - adolatli taqsimlashini anglatmaydi. Bunday sharoitda davlat aholi kam ta'minlangan qatlamining turmush darajasi haqida g`amxo`rlik qilish, bepul (yoki imtiyozli) bilim berish, tibbiy xizmat ko`rsatish va shu kabilarni o`z zimmasiga oladi. Beshinchidan, hozirgi sharoitda barqaror, izchil iqtisodiy o`sishni rag`batlantirish vazifasi ham davlatning zimmasiga tushadi.



Download 123.08 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling