Biologiya kafedrasi “dak ga tavsiya etaman” Tabiiy fanlar va geografiya fakulteti dekani dots. A. Nazarov


Download 498.93 Kb.
Pdf ko'rish
bet1/5
Sana17.06.2020
Hajmi498.93 Kb.
  1   2   3   4   5

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA 

MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI 

NAMANGAN DAVLAT UNIVERSITETI 

TABIIY FANLAR VA GEOGRAFIYA FAKULTET

BIOLOGIYA KAFEDRASI 

 

“DAK ga tavsiya etaman” 

Tabiiy fanlar va geografiya  fakulteti  

dekani____________dots.A.Nazarov 

 “___”___________2014 yil 

 

 

«BIOLOGIYA DARSLARIDA O’QUVCHILARNING 

 INDIVIDUAL FAOLIYATINI TASHKIL ETISHNING 

PEDAGOGIK ASOSLARI » MAVZUIDAGI 

BITIRUV 

MALAKAVIY ISH 

 

 



Bajardi: «Biologiya» ta‘lim yo‘nalishi bitiruvchi  

4-kurs talabasi Tikashova G.T. 

_____________________ 

 

Rahbar:   p.f.n., dotsent Abdiyeva O.T.. 



 

 

 



 

Bitiruv  malakaviy  ishi  kafedradan  dastlabki  himoyadan  o‘tdi. 

Kafedraning__ sonli bayonnomasi. «____» ____________2014 yil. 

 

 

 

 

 

 

Namangan – 2014 


 



MUNDARIJA 



 

Kirish........................................................................................................................      

I.ADABIYOTLAR  SHARXI...........................................................................                         

1.1. Umum ta’lim maktablarida biologiyani o’qitishni mazmuni va 

metodlari...........................................................................................................                     

1.2.Biologiyani o’qitishda o’quvchilarni ilmiy dunyoqarashini 

shakillantirish....................................................................................................                

1.3. Zamonaviy ta’lim tarbiya jarayonining hususiyatlari.......................... 

1.4.  Biologik  ta’limda  innavatsion  ta’lim  texnologiyalarini  o’rni................ 

II.ASOSIY QISM......................................................................................... 

2.1.O’quvchilarning individual faoliyatini tashkil etishning                 

pedagogik  asoslari........................................................................................... 

 2.2. O’quvchilarda mustaqil va ijodiy fikrlashni rivojlantirish yo’llari.... 

 2.3. Uzluksiz ta’lim tizimida biologiyani o’qitish tashkil etishning  

pedagogik  shart sharoitlari............................................................................ 

 

 

2.4.

 

Individual va mustaqil bilish faoliyatini tashkil    etish metoddan 

foydalanilgan dars ishlanmalari…………………………………………… 

XULOSA.......................................................................................................... 

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR........................................................ 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



KIRISH 

Farzand-barkamol    avlod    orzusi    komil    inson    tarbiyasi    hamma  

jamiyatilarda  va  hamma zamonlarda  ham  dolzarb  masala  bo‘lib  kelgan. 

Mamlakatimiz    Prezident  Islom    Karimov      rahbarligida    ta‘lim    va    tarbiya  

sohasida    katta    bunyodkorlik    ishlari  amalga    oshirildi.  Mamlakatimizda  

yurtboshimiz    tashabbuslari    bilan    kadirlar    tayorlash    milliy    dasturi    qabul  

qilinib,  qator    hukumat  qarorlari  asosida    amalga    oshirilayotgan    sohalari  

islohatlar    natijasida,  dunyoda  ,,O‘zbek  modeli‖  deb    e‘tirof    etilgan,  tarbiya  

hamda  ta‘limni    uzviy    va  izchil    qo‘shib    olib    borishga    qaratilgan  mutlaqo  

yangi   tizim    yaratildi.,,    2004—2009  yillarda   maktab    ta‘limini   rivojlantirish  

Davlat    Umummilliy    dasturi‖,    ,,Ta`lim    tizimini    mazmunan  

modernizasiyalash    va    ta‘lim-tarbiya    samaradarligi    yangi    sifat    darajasiga 

ko‘tarish    dasturi‖  zamirida  ham    ta‘lim    samaradorligini    maqsadi    etganligi  

fikrimizni  tasdiqlaydi. 

Asosiy vazifamiz  – vatanimiz  taraqqiyoti va xalqimiz  farovonligini yanada 

yuksaltirishdir. 

O‘tgan  yili  mamlakatimiz  hayotida  haqiqatdan  ham  ulkan  tarixiy 

ahamiyatga ega bo‘lgan eng muhim ijtimoiy dasturlar kadrlar tayyorlash milliy 

dasturi  va  maktab  ta‘limini  rivojlantirish  Davlat  umummilliy  dasturining  ijrosi 

amalda  nihoyasiga  yetkazildi.    9  yillik  umum  ta‘lim  maktab  bosqichini  va  3 

yillik  o‘rta  maxsus,  kasb-hunar  ta‘lim  bosqichini  o‘z  ichiga  olgan  uzluksiz 

yaxshilik ta‘lim tizimi yaratildi. 

Bir so‘z bilan aytganda, farzandlarimizga umumiy ta‘lim bilan birga, 

zamonaviy kasb-hunarga ega bo‘lish imkonini beradigan 12 yillik ta‘lim 

tizimiga o‘tish yakunlanmoqda. 

Mamlakatimizni  rivojlantirish,  yangilash  va  moderinizasiya  qilish 

bo‘yicha  tanlangan  strategiyamizni  va  inqirozga  qarshi  qabul  qilgan 

dasturimizni  amalga  oshirish  natijasida  yurtimiz  dunyodagi  sanoqli  davlatlar 

qatorida  iqtisodiy  va  ijtimoiy rivojlanishning barqaror sur‘atlarini ta‘minlash, 

aholimizni  moddiy  farovonligi  yuksaltirishga  erishgani  barchamizga  katta 

mamnuniyat  va iftihor  bag‘ishlaydi.  O‘zbekistonning  inqirozga  qarshi  choralar 



 

dasturini  amalga  oshirish  borasida  erishgan    yutuqlari  nufuzli  xalqaro  moliya 



tashkilotlari  va  iqtisodiy  instetutlar,  jumladan,  xalqaro  valyuta  jamg‘armasi, 

jaxon  banki  osiyo  taraqqiyoti  banki  va  dunyoning  boshqa  bir  qator  yetakchi 

moliyaviy institutlari tomonidan e‘tirof etildi. 

Yurtimizga  tashrif    buyurgan  xalqaro  valyuta  jamg‘armasi  ijrochi 

direktorlari 

kamissiyasining 

bayonotida, 

jumladan, 

shunday 

deyiladi: 

O‘zbekiston    hukumati  shahar    iqtisodiy  inqirozi  sharoitida  iqtisodiy  o‘sishni 

ta‘minlash  uchun  zarur  bo‘lgan  ko‘plab  resurslarni    jamlagan  holda,  jaxon 

moliya  bozorlarida  oqilona siyosat olib  bordi. Bunday    ruxta o‘ylangan siyosat  

mamlakatning  global  iqtisodiy  inqiroz  ta‘siriga  samarali  qarshi tura olishda 

muhim  omil  bo‘ldi.  Mamlakatimizni  2010-  yilda  ijtimoiy-iqtisodiy 

rivojlantirishning  eng  muhim  ustivor  yo‘nalishlariga  o‘tishdan  oldin  nufuzli 

xalqaro  ekspertlar  va  iqtisodchilarning  ayrim  umumiy  xulosalari,  ularni  2010- 

yilda jaxon iqtisodiyotining  jaxon  tendensiyalari bo‘yicha prognozlari xususida 

qisqacha to‘xtalish joiz, deb hisoblandi. 

          Xalqaro  bozorning  rivojlanishidagi  barqarorlik  ko‘plab  mamlakatlarda 

tavarlarga  ichki  talabning  pasayishi  davom  etayotgani  iqtisodiyotning  real 

sektori  sur‘atlarining    izchil  o‘sishi  uchun  mustahkam  asos  yaratish  imkonini 

berayotganini ta‘kidlash lozim. 

          Shu  munosabat  bilan  korxonalar  va  kompaniyalarini  moliyaviy  ahvoli 

zaifligi,  ularning  qarzlar  va  bank    kreditlarini  qaytarishga  layoqatsizligi  bilan 

bog‘liq  muammolar  joriy  yilda  iqtisodiyotning  real  sektoriga  jiddiy  ta‘sir 

ko‘rsatadi.  2010 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning eng muhim maqsadi va 

asosiy  ustivor  vazifasi  bu  islohatlarni  davom  ettirish  va  chuqurlashtirish, 

mamlakatimizni  yangilash  va  modernizatsiya  qilish,  2009-2012  yillarga 

mo‘ljallangan inqirozga qarshi choralar dasturini so‘ssiz bajarish va shu asosda 

iqtisodiy rivojlanishning yuqori va barqaror sur‘atlarini, samaradorligini hamda 

mikroiqtisodiy muvozanatni ta‘minlashdan iboratdir. 

           Mamlakatimizning  raqobatdoshligini  oshirishni  ta‘minlash  iqtisodiyotni 

tarkibiy o‘zgarishi jarayonlarini chuqurlashtirish siyosatini davom ettirish 2010- 

yilga  mo‘ljallangan  iqtisodiy  dasturni  amalga  oshirishning  muhim  ustivor 


 

yo‘nalishga aylanishi lozim. Shuni  xolisona  tan  olish  kerakki, bu yo‘nalishda 



ko‘p  ishlar qilindi va salmoqli natijalar qo‘lga kiritildi. 

Shuni nazarda tutish kerakki, kooperasiya aloqalarini rivojlantirish hozirgi 

sharoitda barqarorligini kuchli omili, maxsulotlarni yangi turlarini o‘zlashtirish 

va  eng  asosiysi  yangi  ish  o‘rinlarini  yaratish,  aholi  bandligi  va  daromadlarini 

ko‘paytirishning  eng  muxim  yo‘nalishi  hisoblanadi.So‘nggi  yillarda  ish  haqi, 

pensiya,  stipendiya  va  nafaqalar  miqdorini  oshirish,  jismoniy  shaxslar 

daromadidan  olinadigan  soliq  stavkalarini  kamaytirish  infilyasiya  darajasini 

pasaytirish bo‘yicha ko‘rilgan chora tadbirlar natijasida aholining yalpi va real 

daromadlari  sezilarli  ravishda  oshdi,  uning  xarid  qobiliyati  barqaror  sur‘atda 

o‘sib bormoqda. 

Aholiga  xizmat  ko‘rsatish  sohasini  yanada  kengaytirish  muxim 

ahamiyatga  ega.  Ayni  paytda  bu  xizmatlar  o‘zimizda  ishlab  chiqarilgan 

mahsulotlarning  ko‘plab  turlariga  ichki  talabni  oshiradi,  shuningdek,  iste‘mol 

bozorida mutanosiblikni saqlashda muhim ro‘l o‘ynaydi. Aynan shuning uchun 

ham barcha kichik biznes korxonalari  uchun yagona to‘lovi stavkasini 7 foizga 

tushirish to‘g‘risida qaror qabul qilingan. 

Xukumat,  joylardagi davlat hokimyat organlari tomonidan noqonuniy aralashuv 

va  turli  to‘siqlar  qo‘yish  xolatlariga  yo‘l  qo‘yilmaslik  hisobidan  qo‘llab-

quvvatlash bo‘yicha chora-tadbirlarni kuchaytirish shart. 

Eksport  qilinadigan  mahsulotlarimiz  tarkibini  va  umuman  tashqi  savdo 

aylanmasini  yanada  diversifikatsiya  qilish  dolzarb  masala  bo‘lib  qolmoqda. 

Uzoq muddatli istiqbolga mo‘ljallangan, mamlakatlarimiz saloxiyati, qudratli va 

iqtisodiyotimizning  raqobatdoshligini  oshirishda  hal  qiluvchi  ahamiyat  kasb 

etadigan  navbatdagi  muhim  ustivor    yo‘nalish  –  asosiy  yetakchi  sohalarni 

moderinizatsiya qilish, texnik va texnologik  yangilash, transport va infratuzilma 

kommunikatsiyalarni  rivojlantirishga  qaratilgan  strategik  ahamiyatga  molik 

loyihalarni  amalga  oshirish  uchun  faol  investitsiya  siyosatini  olib  borishdan 

iborat.Dunyodagi  mashhur  va  nufuzli  kompaniyalar,  osiyo  taraqqiyoti  banki, 

jahon  banki,  islom  taraqqiyot  banki,  Janubiy  Koreya,  Yaponiya  taraqqiyot 

banklari singari moliya institutlari, qator  arab davlatlarining investisiya fondlari 



 

va boshqa xorijiy tashkilotlar yuqori qo‘shimcha qiymatga ega bo‘lgan, yuksak 



texnologiyalarga  asoslangan  maxsulotlar  ishlab  chiqarish  bo‘yicha  investisiya 

loyihalarini amalga oshirishda bizning yirik hamkorlarimiz bo‘lmoqda. 

Avvalo, bu yerda boshlangan 17 ta loyixani amalga oshirish, ayni paytda Koreya 

Respublikasi,  Yaponiya,  Germaniya,  Buyuk  Britaniya,  Fransiya,  Italiya  va 

boshqa  texnologik  jixatdan  yuksak  rivojlangan  mamlakatlarda  investitsiyalar 

jalb qilishga alohida e‘tibor qaratish lozim. 

Bu  buyuk  vazifalarni  amalga  oshirish  uchun  xalqimizning  fidokorona 

mehnati bilan yo‘nalgan salohiyatimiz  va imkoniyatimiz bor, kuch-qudratimiz 

yetarli. Eng muximi, ertangi kunga bo‘lgan qat‘iy ishonchimiz bizga mustaxkam 

bo‘lajak poydevor. 



Mavzuning    dolzarbligi:O‘zbekiston  Respublikaning    mustaqillikka    erishishi  

bilan  iqtisodiy,  ijtimoiy    sohalarda    to‘p   islohatlar    amalga   oshirildi.  Maskur  

islohatlarning asosiy    mohiyati, yosh    avlodning    har    tomonlama    rivojlanishi, 

ularning   manaviy  boy, yuksak  salohiyati, bilim, qoniqma va malakalarga  ega 

bo‘lishini  nazarda tutadi. 

O‘quvchining  bunday  yuksak  kamoli  uzliksiz  ta‘lim  tizimida ta‘lim-

tarbiya    jarayoning  tashkil    qilinishiga,    boshqarilishiga    bog‘liq    bo‘ladi.  Har 

tomonlama    rivojlangan  shahsning  tarkib    topishi  uchun  avvalo  uning  sog‘ligi 

mustahkam,  jismoniy  chiniqqan    bo‘lish    kerak.Fan-texnika  rivojlanishining 

jadallashuvi  jamiyatning  ijtimoiy,  iqtisodiy,  ma‘naviy,  madaniy,  ilmiy-

texnikaviy  extiyojlaridan  kelib  chiqqan  holda  ta‘lim  tizimi  oldiga  muayyan 

maqsad  va  vazifalarni  qo‘yadi.  O‘zbekiston    Respublikasining  «Ta‘lim 

to‘g‘risida»gi qonun [2] va «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi»da [3] o‘z aksini 

topgan  bu  talablar  maqsadi  har  tomonlama  kamol  topgan,  bozor    iqtisodiyoti 

sharoitiga  moslashgan,  jamiyat,  davlat  va  oila  oldidagi  o‘z  javobgarligini  his 

etadigan  kishilarni  tarbiyalashdan  iborat.  Bu  talablarni  amalga  oshirish  uchun 

o‘qitishning  samarali  shakllari  va  vositalarini  ishlab  chiqib,  ta‘lim  jarayoniga 

tadbiq etish, ta‘limning o‘quvchi shaxsiga qaratilgan demokratik yo‘nalishlarini 

rivojlantirish,  didaktik  va  axborot  vositalarining  yuqori  samara  beradigan 

yangi avlodini yaratish va ta‘lim jarayoniga  joriy etish zarur.  Keyingi  yillarda 



 

Respublikamizda  ta‘lim  samarasini  oshirish  borasida  bir  qancha  muhim 



tadbirlar amalga oshirilishiga qaramasdan o‘quv jarayoniga zamonaviy o‘qitish 

metodlari  juda  sekinlik  bilan  joriy  etilmoqda.  O‘zbekiston  Respublikasi 

Konstitutsiyasi  hamda  «Ta‘lim  to‘grisida»gi  qonunda  ta‘lim  va  tarbiyaning 

insonparvar,  demokratik  xarakterda  ekanligi ta‘lim  jarayonining uzluksizligi, 

izchilligi, dunyoviyligi, bilim olishning hamma uchun ochiqligi yozilgan [1; 2]. 

Davlatimiz tomonidan biologiya ta‘limi sohasidagi oldinga qo‘yilgan vazifalarni 

muvoffaqiyatli  hal  qilinishi  uchun  eng  avvallo  uzluksiz  ta‘lim  tizimida 

biologiyadan  ta‘lim  va  tarbiyani  individual  tashkil  etishning  nazariy  asoslari 

bo‘lgan  didaktik  tamoyillarni  aniqlab  olish  zarur.  Biologiyadan  laboratoriya 

mashg`ulotlarida uquvchilarning 

faolligini  ta‘minlash,  ularning  individual 

ishlashlari 

uchun 

qulay 


sharoit 

yaratish 

ta‘lim  jarayoni  samaradorligini  ta‘minlovchi  asosiy  omillardan  biridir. 

Individuallik 

lotincha 

ajralmas, 



o‘ziga 

xos-har 


bir 

inson 


ruhiyatining  takrorlanmas  o‘ziga  xosligi,  o‘z  faoliyatini  jamiyat-tarixiy 

madaniyatlari 

rivojlanishining 

sub‘ekti 

sifatida 

amalga 


oshiradi.  

Insonning  individualigi  uning  o‘zi  uchun  xos  bo‘lgan  intellektual, 

motivatsion,  irodalilik,  emotsional,  amaliy,  o‘z-o‘zini  boshqarish, 

 va boshqa xususiyatlarini qamrab oladi. 

 

 

 



 

 

Intellektual  xususiyatlar bilish  jarayonlari  diqqat, idrok, tasavvur,  xotira, 



fikrlash  turlari  ijodiy,  bilish,  nazariy,  emperik,  patogen  va  boshqalar, 

tafakkur tahliliy fikrlash



 

doirasi,      obrazli,      ko‘rgazmali-obrazli      tafakkur,   

aqliy      sifatlari  [uddaburonlik,  mustaqillik,  tanqidiylik,  fikrlash  operatsiyalari 

tahlil,  sintez,  tizimlashtirish,  abstraktlash,  formallashtirish,  aniqlashtirish, 

interpritatsiya  va  h.k.  orqali  tavsiflanadi  .Pedagogik  jarayon  yaxlit  tizim 

sifatida 

didaktikaning 

asosiy 


prinsiplari 

ta‘limni 

va 

tarbiyani 



individuallashtirish  o‘zaro  bog‘liqligini  tadqiq etadi.  O‘quv-tarbiya  jarayoni 

bilim  va  ko‘nikmalarni  o‘zlashtirishni  ta‘minlash  bilan  birga  ijtimoiy  muhitda 

tarbiyalanishni  ham  ta‘minlaydi.  Individual  yondashuv  -  metodikaning  bir 

prinsipi  bo‘lib,  unda  o‘qituvchi  o‘quvchilarning  shaxsiy  hususiyatlari, 

qiziqishlari,  ehtiyojlarini  hisobga  olib,  individual  model  asosida  o‘quv 


 

faoliyatini  tashkil  etadi;  ular  bilan  muloqotda  yuksak  madaniyatni  namoyon 



qiladi va hamkorlikka kirishadi. 

"Sog‘lom bola yili "  davlat  dasturi to‘grisidagi O‘zbekiston Respublikasi 

Prezidentining    Qarorida    -    ―  jismonan  sog‘lom,  ma‘naviy  yetuk    va    har 

tomonlama  rivojlangan  barkamol 

avlodni  tarbiyalashda    oilaning    rolini 

kuchaytirish    va    shu    maqsadda    oila  institutining    ta‘lim    hamda    tarbiya  

muassasalari bilan o‘zaro amaliy hamjihatligini mustahkamlash,  ularning  yaqin  

va  samarali hamkorligini ta‘minlash‖  masalalari ko‘rib chiqilgan.    

 

        Hozirgi kunda  yuqori  samaraga  ega  bo‘lgan  o‘qitish  texnologiyalarini 



tashkil  etish  borasida  faol  izlanishlar  olib  borilmoqda.  Olib  borilayotgan 

tadqiqotlar  natijasi  sifatidagi  yo‘nalishlardan  samaralilari  sifatida  quyidagilarni 

keltirishimiz mumkin:    

 

 



 

 

 



 

 

Bilim  oluvchining  individual  xususiyatlariga  va  bilim  olish jarayonida 



o‘quv materialini  o‘zlashtirishida   vujudga  keladigan  xususiyatlari  bo‘yicha  

bilim    oluvchi  modelini  avtomatik    tarzda    quradigan,  bilim    oluvchilar 

guruhining  umumlashgan xususiyatlari bo‘yicha  bilim oluvchi guruh modelini  

quruvchi,    o‘qitish    muhiti    hamda    kommunikatsion  texnologiyalarni  alohida  

bilim  oluvchi yoki bilim  oluvchi 

 guruhi 


 

induvidual 

 

xususiyatiga  



sozlovchi 

 intellektual  va  dasturiy  agentlar  texnologiyasi; 

Hozirgi kunda barcha fan o‘qituvchilari qatori biologiya o‘qituvchilaridan 

ham  ta‘lim  metodlarini  takomillashtirish,  o‘qitish  sifatini  yaxshilash  kabi 

vazifalar  talab  etiladi.  Bunday  har  tomonlama  bilimli,  fan  asoslarini  yanada 

chuqurroq  o‘rganish  imkonini  beradigan  didaktik  muammolardan  biri  fanini 

o‘qitishda  mustaqil  ishlarni  tashkil  qilish  va  uni  amalga  oshirishdan  iboratdir. 

Shunga  ko‘ra    har  bir  biologiya  o‘qituvchisining  oldida  turgan  asosiy  vazifa 

o‘quvchilarga  dastur  materiali  asosida  chuqur  va  mustahkam  bilim  berish 

bilan  birga,  ularning  bilim  doirasini  doimo  kengaytirib  borishdan  iborat 

bo‘lmog‘i  lozim.  Shu  bilan  birga  biologiya  o‘qituvchisi  dastur  materialini 

darslik bo‘yicha o‘tish bilan chegaralanib qolmay, balki o‘quvchilarga nazariy 

bilim  berish  va  ularda  amaliy  ishlarni  bajara  oladigan  darajada  malaka  hosil 

qilish  masalasiga  ham  alohida  e‘tibor  bermog‘i  kerak.  Buning  uchun 



 

o‘quvchilarning biologiya fanidan egallagan bilimlariga asoslangan holda turli 



amaliy mashg‘ulotlarni tashkil qilish kerak bo‘ladi. Amaliy mashg‘ulotlarning 

formalaridan  biri  mustaqil  ishdir.  Mustaqil  ishni  tashkil  etish  orqali 

o‘quvchilarda  individual  faoliyatlarini  va  mustaqil    fikr  yuritish  qobiliyatini 

rivojlantirish,  amaliy  ishlarni  bajara  oladigan  malaka  hosil  qilish  mumkin 

bo‘ladi. 

Individuallik 

lotincha-ajralmas, 

o‘ziga 


xos-har 

bir 


inson 

ruhiyatining  takrorlanmas  o‘ziga  xosligi,  o‘z  faoliyatini  jamiyat-tarixiy 

madaniyatlari  rivojlanishining  sub‘ekti  sifatida  amalga  oshiradi.  Insonning 

individualigi 

uning 

o‘zi 


uchun 

xos 


bo‘lgan 

intellektual, 

motivatsion,  irodalilik,  emotsional,  amaliy,  o‘z-o‘zini  boshqarish, 

 va boshqa xususiyatlarini qamrab oladi. 

 

 

 



 

 

         Intellektual xususiyatlar bilish jarayonlari   diqqat, idrok, tasavvur, xotira, 



fikrlash turlari ijodiy, bilish, nazariy,   va boshqalar tafakkur tahliliy fikrlash

 

doirasi,      obrazli,      ko‘rgazmali-obrazli      tafakkur,      aqliy                    

sifatlari  uddaburonlik,    mustaqillik,  tanqidiylik,  fikrlash  operatsiyalari  tahlil, 

sintez,tizimlashtirish,abstraktlash,formallashtirish,aniqlashtirish,interpritatsiya 

va h.k. orqali tavsiflanadi . 

 

 



 

 

 



 

 

     Pedagogik  jarayon  yaxlit  tizim  sifatida  didaktikaning  asosiy  prinsiplari 



ta‘limni  va  tarbiyani  individuallashtirish  o‘zaro  bog‘liqligini  tadqiq  etadi. 

O‘quv-tarbiya  jarayoni  bilim  va  ko‘nikmalarni  o‘zlashtirishni  ta‘minlash  bilan 

birga ijtimoiy muhitda tarbiyalanishni ham ta‘minlaydi. Individual yondashuv - 

metodikaning  bir  printsipi  bo‘lib,  unda  o‘qituvchi  o‘quvchilarning  shaxsiy 

xususiyatlari,  qiziqishlari,  ehtiyojlarini  hisobga  olib,  individual  model  asosida 

o‘quv  faoliyatini  tashkil  etadi;  ular  bilan  muloqotda  yuksak  madaniyatni 

namoyon qiladi va hamkorlikka kirishadi.   

 

 



 

 

         Keyingi  yillarda  Respublikamizda  ta‘lim  samarasini  oshirish  borasida 



bir  qancha  muhim  tadbirlar  amalga  oshirilishiga  qaramasdan  o‘quv  jarayoniga 

zamonaviy o‘qitish metodlari juda sekinlik bilan joriy etilmoqda. 



Tadqiqot maqsadi.  biologiya  mashg‘ulotlarni olib borishda o‘quvchilarning 

individual    faoliyatini  rivijlantirishga  asoslangan  interfaol  darslarni  ishlab 



 

10 


chiqish  va  ulardan  o‘quv  jarayonida  foydalanishning  metodik  asoslarini 

yaratish. 



Ilmiy  yangiligi;  Umumta‘lim  maktablari    biologiya  mashg‘ulotlarda  har  bir 

o‘quvchining individual mehnati asosida tashkil etish imkoniyatlari aniqlandi.

 

Tadqiqotning  ob’ekti  va  pedmeti;    Umumta‘lim  maktablarida  biologiyadan 

o‘quvchilar o‘quv faoliyatini tashkil etish 

 


Download 498.93 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling