Axborot kommunikatsiya texnologiyalari izohli lug‘ati


Download 9.86 Mb.

bet67/103
Sana09.02.2017
Hajmi9.86 Mb.
1   ...   63   64   65   66   67   68   69   70   ...   103

 

yopiq kanal 

ingl.: closed channel 

rus.: закрытый канал 

Ma’lumotlardan  ruxsatsiz  erkin  foydalanishdan 

muhofazalangan 

mantiqiy 

kanal. 

Bunday 


mantiqiy  kanallarning  bayonnomalari  transport 

pog‘onasidan  yuqorida  joylashgan  bo‘ladi  va 

o‘zaro  aloqadagi  foydalanuvchilar  orasidagi 

uzatishni maxfiyligini kafolotlaydi. 



 

yorliq 

ingl.: shortcut 

rus.: ярлык 

Hujjat  matnida  yozilgan  fayl  yoki  mundarijalar 

manzili.  Odatda  bu  manzil  maxsus  faylda 

saqlanadi. 



 

yozuv 

ingl.: record 

rus.: запись 

1.  Ko‘rilayotgan  obyektni  (masalan,  buyum  – 

uning tartib raqami, nomlanishi, o‘lamlari, narxi, 

uni  yasash  uchun  ishlatilgan  modda)  ifodalab 

beruvchi ma’lumot elementlari majmui. 

2. 


Tashqi 

va 


amaliy 

xotira 


orasidagi 

ma’lumotlar almashuvini tuzilmaviy birligi. 



 

yuklama to‘plagichi 

ingl.: overload concentrator 

rus.: коммутация нагрузки 

Texnik 


vosita. 

ma’lumotlarni 



uzatish 

tarmog‘ida  paketlarni  uzib-ulash  markaziga 

ulanadigan 

va 


paketlarni 

yig‘ish-sochish 

amallarini bajarish uchun mo‘ljallangan 

 

yuklash 

ingl.: loading 

rus.: загрузка 

Kompyuterga 

unga 

ulangan 


qurilmadan 

dasturlarni yoki ma’lumotlarni uzatish: 

1.  Foydalanuvchi  tomonidan  ixtiyoriy  veb-

sahifani  ko‘rish,  ya’ni  ma’lumotlarni  veb-

sahifadan  kompyuterga  uzatish  («Sahifani 

yuklash»). 

2.Ixtiyoriy  fayllarni  serverdan  kompyuterga 

uzatish («Faylni yuklash»). 

3.  Dasturni  qattiq  diskdan  kompyuterning 

amaliy  xotirasiga  siljitish  («Amaliy  tizimni 

yuklash»). 

 

yuklovchi 

ingl.: loader 

rus.: загрузчик 

Amaliy  tizimning  amaliy  jarayonga  zarur 

dasturlarni taqdim qiluvchi bloki. 

 

yuklovchi virus 

Yevropa yo‘ldosh jamiy... 



 

325 


ingl.: boot virus 

rus.: загрузочный вирус 

Shikastlangan  diskni  kompyuterga  yuklashda 

uning  xotirasiga  kirishib  ketadigan  virus.  Ayni 

holda, tizim yuklovchisi yuklanish bajariladigan 

diskning  birinchi  sektoridagi  axborotni  o‘qiydi, 

o‘qilgan  axborotni  xotiraga  joylab  unga  (ya’ni 

virusga)  boshqaruvni  uzatadi.  Keyinchalik 

yuklovchi  virus  o‘zini  fayl  kabi  tutadi,  ya’ni 

amaliy  tizimning  disklarga  murojaatini  ushlab 

olib,  ularni  zararlantiradi,  ayrim  sharoitlarga 

qarab,  buzg‘unchilik  harakatlarini  bajaradi  yoki 

tovush hamda tasvir effektlarini bajaradi. 



 

yulduzsimon monokanal 

ingl.: star monochannel 

rus.: звездообразный моноканал 

Daraxtsimon  monokanalning  xususiy  holi 

bo‘lib,  unda  hamma  shoxchalar  bir  nuqtadan 

chiqadi. 



 

yulduzsimon tarmoq 

ingl.: star network 

rus.: звездообразная сеть 

Hamma  foydalanuvchi  tizimlar  bitta  markaziy 

obyektga ulangan tarmoq. Yulduzsimon tarmoq, 

ma’lumotlarni  yo‘naltirishda  eng  sodda  tarmoq 

turi  bo‘lib  hisoblanadi.  Dastlab,  bunday 

tarmoqda  terminal-bosh  kompyuter  me’moriy 

tuzilmasi  ishlatilgan.  Bu  holda,  tarmoqning 

markazida  bosh  kompyuter  joylashar  edi. 

Keyinchalik,  mijoz-server  me’moriy  tuzilmasi 

vujudga  keldi,  endi,  tarmoqning  markazida 

server  yoki  uzib-ulash  bog‘lamasi  joylashdi. 

Bunday 


tarmoqning 

kamchiligi 

shundaki, 

markaziy  obyektning  ishdan  chiqishi  butun 

tizimni  ishdan  chiqishiga  olib  keladi.  Bundan 

tashqari, tarmoq kanallarining umumiy uzunligi 

haddan ziyod katta bo‘ladi. 

 

yuqori ajrataolishli teleko‘rsatuv 

ingl.: High Definition TeleVision (HDTV) 

rus.: телевидение высокого разрешения 

Yuqori 


ravshanlikka 

ega 


bo‘lgan 

teleko‘rsatuvlar.  Uning  alohida  xususiyatlariga 

ekran  shaklini  4:3  dan  16:9  ga  o‘zgartirilgani, 

uning ajrata  olish  qobiliyatlari  1250  qatorgacha 

yetkizilganligi  va  stereo  tovush  hamrohligi 

ta’minlanganligi kiradi. 



 

yuqori pog‘ona tili 

ingl.: High-Level Language (HLL) 

rus.: язык высокого уровня 

Biror  bir  tizimning  muayyan  tuzilmasi  bilan 

bog‘liq  bo‘lmagan  holda  dasturlarni  yozishni 

ta’minlaydigan  dasturlash  tili  (Ada,  Algol, 

BASIC,  COBOL,  C,  C++,  FORTRAN,  LISP, 

Pascal,  Prolog  va  boshqalar).  Bunday  tillar 

yuqori  pog‘ona  tili  deb  ataladi,  chunki,  ular 

insonlar  tiliga  yaqinroq  bo‘lib,  mashina  tilidan 

uzoqlashgan  bo‘ladi.  Yuqori  pog‘ona  tillarini 

quyi  pog‘ona  tillariga  (masalan,  Assembler 

tiliga)  nisbatan  asosiy  farqi  shundaki,  ularni 

yozish, o‘qish va quvvatlash nisbatan yengildir. 

Yuqori  pog‘ona  tillarida  yozilgan  dasturlarni 

translyator 

yoki 

kompilyator 



yordamida 

mashina  tiliga  o‘giriladi.  Dastlabki  yuqori 

pog‘ona tillari 1950 yillarda ishlab chiqilgan edi. 

 

yuqori pog‘onali veb bog‘lama 

ingl.: top level web-node 

rus.: веб-узел верхнего уровня 

Veb  bog‘lamasi  jildlari  shajarasida  eng  yuqori 

pog‘ona  jildi.  Yuqori  pog‘onali  veb  bog‘lama 

veb  serverda,  virtual  server  tarmog‘ida  yoki 

mahalliy 

kompyuterning 

qattiq 

diskida 


joylashgan bo‘lishi mumkin. Bu veb bog‘lamasi 

ildiz veb bog‘lamasi deb ham ataladi. 



 

yuqori texnologiyalar kompaniyalari 

ingl.: Hi-Tech companies 

rus.: компании высоких технологий 

Asosiy  aktivlari  intellektual  mulk  va  yuqori 

malakali 

mutaxassislar 

bo‘lgan 

kompaniyalarning  shartli  nomi.  Faoliyat  sohasi 

– 

yuqori 


texnologiyalar 

sohalari 

va 

postindustrial 



texnologiyalar. 

Bu 


turdagi 

kompaniyalarga  odatda  quyidagilar  kiradi: 

Internet kompaniyalari; dasturiy ta’minot ishlab 

chiquvchilar  va  yarimo‘tkazgich  qurilmalar 

ishlab  chiqaruvchilar;  mobil  va  kosmik  aloqa 

operatorlari; 

biotexnologiya 

kompaniyalari; 

ilmiy-tekshirish 

tajriba 


konstruktorlik 

ishlanmalari  sohasidagi  kompaniyalar;  omma-

media  kompaniyalari;  yuqori  texnologiyali 

uskunalar ishlab chiqaruvchilar. 



 

yuritma 

ingl.: engine 

rus.: движок 

Serverda  yurgizilib  ma’lumotlar  bazalariga 

murojaat  natijalariga  ishlov  berish,  matematik 

hisoblar  va  boshqa  asosiy  ishlarni  bajaruvchi 

dastur.  Yuritgich  tayyor  veb-sahifalarni  oddiy 

ko‘rsatishga 

qaraganda 

veb-sayt 



yuritma 


 

 

326 


funksionalligini  amalga  oshiradi.  Masalan, 

Internet do‘koni katalogini ko‘rish (mahsulotlar 

ro‘yxati do‘kon ma’lumotlar bazasidan olinadi), 

Internetda  izlash  (izlash  tizimi  natijalari  bilan 

sahifalar  dinamik  ravishda  shakllantiriladi), 

bannerlarni ko‘rsatish (yuritma sayt sahifalariga 

berilgan  algoritmga  binoan  u  yoki  bu  bannerni 

beradi). 



 

yo‘l 

ingl.: path 

rus.: путь 

Fayl  joylashgan  jildlarni  belgilovchi  URL 

manzilining 

qismi. 


Masalan, 

http://www.company.com/image/image.jpg 

URL manzili /image/ yo‘lini o‘z tarkibiga olgan. 

 

yo‘l-yo‘l kengligi 

ingl.: bandwidth 

rus.: ширина полосы 

1.  Yuqori  va  past  chastota  chegara  qiymatlari 

farqi, ya’ni oralig‘i. 

2.  Aniq  vaqt  oraligida  (odatda  1  soniya) 

uzatilishi  mumkin  bo‘lgan  ma’lumotlar  hajmi. 

Raqamli qurilmalarda odatda, yo‘l-yo‘l kengligi 

bit  soniyada  yoki  bayt  soniyada  ifodalanadi. 

Analogli  qurilmalar  uchun  yo‘l-yo‘l  kengligi 

davr  soniyada  yoki  Gerslarda  (Gs)  ifodalanadi. 

Yo‘l-yo‘l  kengligi  ayniqsa,  kiritish  -  chiqarish 

qurilmalari  uchun  katta  ahamiyatga  ega. 

Masalan, 

tezkor 

diskli 


to‘plovchining 

samaradorligi, shina yetarlicha keng yo‘l-yo‘lga 

ega bo‘lmasa kamayishi mumkin. 

 

yo‘naltirgich 

ingl.: router 

rus.: маршрутизатор 

1.  Tarmoq  trafigini  uzatishning  bir  yoki  bir 

necha aloqa  yo‘llarini  tanlash  bo‘yicha  qarorlar 

qabul  qilishga  javobgar  tizim  yoki  qurilma. 

Mazkur 

vazifani  bajarish 



uchun 

tarmoq 


haqidagi axborotni va yo‘naltirish metrikasi deb 

nomlangan  bir  necha  mezonlar  asosida  eng 

yaxshi  aloqa  yo‘lini  tanlash  algoritmlariga  ega 

yo‘naltirish 

bayonnomalari 

ishlatiladi. 

Xabarlarning 

tezkor 


va 

eng 


samarali 

yo‘naltirish  uchun  yo‘naltirgichlar  bir-biri 

orasida  tarmoqning  ayni  paytdagi  holati 

haqidagi  ma’lumotlarni  almashish  qobiliyatiga 

ega bo‘lishi lozim. 

2.  Tarmoqda  paketlarni  yo‘naltirish,  ya’ni 

paketlarning  tarmoq  bo‘ylab  uzatilishida  eng 

qisqa 


aloqa 

yo‘li 


tanlab 

berish 


bilan 

shug‘ullanuvchi tarmoq kompyuteri. 

3.  Ma’lumotlar  bloklarini  yo‘naltirish  bilan 

shug‘ullanuvchi qayta uzatish tizimi. 



 

yo‘naltirish 

ingl.: routing 

rus.: маршрутизация 

Kommunikatsiya  tarmog‘ida  ma’lumotlar  bloki 

haqiqiy oluvchiga yetib borishi mumkin bo‘lgan 

aloqa  yo‘lini  aniqlash  jarayoni.  Yo‘naltirish 

obyekt  manzilini  ushbu  blok  uzatiladigan 

kanallar  ro‘yxatiga  aylantirishni  ta’minlaydi. 

Yo‘naltirish 

taqsimlangan 

jarayon 

bo‘lib, 


ma’lumotlar  yo‘naltirgichlariga  ega  bo‘lgan 

tarmoqning  barcha  bog‘lamalari  tomonidan 

amalga  oshiriladi.  Buning  uchun  har  bir 

bog‘lama  chaqiriq  yoki  ma’lumotlar  blokini 

yo‘naltirish lozim bo‘lgan kanalni aniqlaydi. 

Tarmoqlarda  yo‘naltirishning  turli  uslublari 

qo‘llaniladi: 

-  Tanlab  yo‘naltirishning  xususiyati  shundaki, 

ma’lumotlar  bloklari,  ular  haqiqiy  oluvchiga 

yetib  bormasligi  mumkinligini  nazarda  tutgan 

holda  birdaniga  bir  necha  yo‘nalish  bo‘yicha 

jo‘natiladi. Bunda aloqa yo‘li oldindan tanlanib, 

u tarmoq holatiga bog‘liq emas. 

-  Belgilangan  yo‘naltirish  tarmoqning  mumkin 

bo‘lgan trafigining eng samarali aloqa yo‘llarini 

ko‘rsatuvchi  aloqa  yo‘llari  jadvalini  tuzishni 

nazarda tutadi. 

Moslashtiriladigan 



yo‘naltirishning 

belgilangan  yo‘naltirishdan  farqi  shundaki, 

aloqa  yo‘llari  jadvallari  trafik  o‘zgarishlariga 

ko‘ra yangilanib turadi. 

-  Ehtimollik  yo‘naltirish  ma’lumotlar bloklarini 

uzatish yo‘lini tasodifiy tanlash nazarda tutiladi, 

bunda ular  haqiqiy  oluvchiga  yetib borishi aniq 

deb hisoblanadi. 



 

yo‘naltirishni belgilash 

ingl.: trace routing 

rus.: трассировка маршрутизации 

Sizni  qiziqtirgan  kompyuterga  (tracert  buyrug‘i 

bilan  bajariladigan)  paketlar  o‘tib  keladigan 

yo‘naltirgichlar 

(bog‘lamalar) 

to‘g‘risidagi 

axborotni  olishning  tartiblangan  jarayoni.  U 

yo‘naltirish xatoliklarini topish imkonini beradi, 

masalan,  «davraga  tushib  qolish»,  ya’ni, 

xostdan  xostgacha  halqa  bo‘ylab  paketlarni 

uzatish. 

 

yo‘l 


 

 

327 


Zz

 

 

zahira nusxa 

ingl.: backup copy 

rus.: резервная копия 

Ma’lumotlar  ko‘chirilgan  nusxasini  o‘z  ichiga 

olgan magnit disk yoki tasma. 

 

zahiralash 

ingl.: backup 

rus.: резервирование 

Qo‘shimcha  vositalar  va  (yoki)  imkoniyatlarni 

qo‘llash.  Bu  obyektning  bitta  yoki  bir  nechta 

elementi  ishdan  chiqsa,  uning  ish  qobiliyatini 

saqlab qolish maqsadida amalga oshiriladi. 

 

zahiraviy nusxalash 

ingl.: backup procedure 

rus.: резервное копирование 

Kompyuter  disklari,  ma’lumotlar  bazalari,  veb-

serverlari  mazmunidan  davriy  ravishda  to‘la 

yoki  qisman  nusxa  ko‘chirish.  Bu  axborot 

yo‘qotishdan  xalos  bo‘lishga  yordam  beradi. 

Zahiraviy  nusxa  ko‘chirish  operatsion  tizim 

buyruqlari  yordamida  ham,  buning  uchun 

maxsus  yaratilgan  qurilmalardan  foydalanib 

ham  amalga  oshiriladi.  Zahiraviy  nusxa 

ko‘chirish 

paytida 

band 


disk 

makonini 

kamaytirish 

maqsadida, 

ma’lumotlarni 

zichlashtirish ham amalga oshiriladi. 



 

zaif 

ingl.: lamer 

rus.: ламер 

qarang: lamer 

 

zaiflik 

ingl.: vulnerability 

rus.: уязвимость 

Ma’lumotlarni  qayta  ishlash  tizimi  yoki  uning 

vositalaridagi  kamchilik,  ya’ni  tahdidlarga 

nisbatan zaif joy. 



 

zararli dastur 

ingl.: nocuous software 

rus.: вредоносная программа 

1.  Mustaqil  kompyuter  dasturi  yoki  kompyuter 

tizimi,  tarmoq  yoki  mashina  tashuvchilarida 

saqlanayotgan  axborotni  ruxsatsiz  o‘chirish, 

to‘sish,  o‘zgartirish  yoki  ko‘chirish  maqsadida 

mavjud  bo‘lgan  dasturlarga  o‘zgartirishlar 

kiritish. 

2. Maxsus virus dasturi. 



 

zichlash 

ingl.: compression 

rus.: сжатие 

Fayl hajmini uning formatini o‘zgartirish tufayli 

kichraytirish  jarayoni.  Buning  natijasida  faylni 

saqlash uchun kamroq joy va uni uzatish uchun 

kamroq vaqt talab qilinadi. 

 

zichlash-kengaytirish 

ingl.: companding 

rus.: компандирование 

Signalni  jo‘shqinlik  diapazonini  kamaytirishga 

va  keyinchalik  tiklashga  qaratilgan  texnik 

harakat.  Signalni  namunaviy  kanallar  orqali 

uzatish 

maqsadida, 

avval 

zichlagich 



(kompressor), 

so‘ngra 


kengaytirgich 

(ekspander)  ishlatish  yo‘li  bilan  amalga 

oshiriladi. 

 

zummerlash 

ingl.: zooming 

rus.: зуммирование 

(Ingliz 


tilidagi 

zoom 


so‘zidan). 

Aks 


ettirilayotgan  maydon  plan  maydonini  yoki 

xaritasini 

ko‘rinma 

kattalashtirish 

yoki 

kichraytirish. 



vaziyat 


tasvirini 

o‘zgartirmasligi lozim. 



 

Zummerlash 



 

328 


O‘o‘

 

 

o‘qitish tizimi 

ingl.: training system 

rus.: обучающая система 

Foydalanuvchilarni  o‘qitib  o‘rgatish  uchun 

mo‘ljallangan tizim. Sun’iy tafakkur va bilimlar 

bazasini  ishlatishga  asoslanadi.  Asosiy  masala, 

foydalanuvchilarni  tayyorgarlik  darajasiga  va 

ularni  olingan  axborotni  o‘zlashtirishiga  qarab, 

bilimlarni  samarali  uzatishdir.  Muxtor  (ayrim 

shaxsiy  kompyuterlarda  ishlaydi)  va  tarmoq 

(Internet 

serverlarida 

joylashgan) 

ta’lim 


tizimlarini 

farqlanadi. 

O‘qitish 

tizimi 


g‘oyalarini  rivojlanishi,  masofada  o‘qitishning 

tarmoq vositalari yaratilishiga olib keldi. 



 

o‘rama juft 

ingl.: twisted pair 

rus.: витая пара 

Ikkita  simni  bir-biri  atrofida  o‘rash  orqali 

tashkil  qilinadigan  kabel.  Bu  o‘zaro  shovqinlar 

va 


elektromagnit 

to‘lqinlari 

ta’sirlarini 

kamaytirish imkonini beradi. 



 

o‘rgimchak 

ingl.: spider 

rus.: паук 

Doimiy 


ravishda 

tarmoqni 

kezib 

veb-


sahifalardan  axborot  yig‘ib  yuruvchi  (ularni 

indekslovchi)  maxsus  dastur  (izlash  roboti, 

avtomati,  agenti,  o‘rgimchak,  qurt).  Indekslash 

jarayoni  –  bu  izlash  mashinasiing  siri.  Lekin 

odatda  “o‘rgimchak”  e’tiborini  hujjat  tavsifiga 

va  sarlavhalarga  beradi,  ba’zan  hujjat  matnini 

ko‘rib chiqadi va qaysi so‘zlar va iboralar kalitli 

ekanligini 

tushunishga 

harakat 


qiladi. 

Indekslashning asosiy obyekti – matnlar. Biroq, 

rasmlarni,  mp3,  dastur  arxivlari,  yangiliklar  va 

h.k.ni 


indekslash 

imkonini 

beruvchi 

“o‘rgimchaklar” ham mavjud. 



 

o‘rnashtirish 

ingl.: installation 

rus.: инсталляция 

Dasturli  mahsulotni  kompyuterga  o‘rnatish. 

O‘rnashtirish 

odatda 


o‘rnashtirgich 

– 

o‘rnatilayotgan  dasturli  mahsulot  tarkibi  va 



tuzilishini  kompyuter  tarkibiy  tuzilmasi  bilan 

muvofiqlashtiruvchi 

dastur 

boshqaruvida 



amalga  oshirilib,  uning  dasturli  parametrlarini 

mavjud  operatsion  tizim  turi,  bajarilayotgan 

vazifalar  sinflari  va  ish  maromlariga  binoan 

moslashtiradi.  Shunday  qilib,  o‘rnashtirish 

dasturli mahsulotni muayyan hisoblash tizimida 

foydalanish  uchun  yaroqli  va  muayyan  ish 

maromida  muayyan  vazifalar  sinfini  bajarish 

uchun tayyor qiladi. 



 

o‘xshash 

ingl.: analog 

rus.: аналоговый 

qarang: analog 

 

o‘xshash kompyuter 

ingl.: analog computer 

rus.: аналоговый компьютер 

qarang: analog kompyuter 

 

o‘yinlar nazariyasi 

ingl.: game theory 

rus.: теория игр 

Axborot  yetarli  bo‘lmagan  sharoitda  yechimlar 

qabul 

qilish 


nazariyasi. 

Nazariya, 

atrof 

muhitning  va  o‘zga  odamlarning  yoki  ular 



o‘rnini  bosadigan  kompyuterlarning  hatti-

harakatlari  bilan  bog‘liq  tahdidlar  sharoitidagi 

shaxsiy  yechimlarni tadqiq  qiladi.  Nazariya  o‘z 

foydaliligini  iqtisodiyot  sohasiga  oid  turli 

holatlar  tahlilida  o‘zini  namoyon  qildi.  Ikki 

qatnashchi  o‘yinida,  ularning  har  biri  har  xil 

maqsadlarga  ega  bo‘lib,  ularning  har  biri, 

turlicha  natijalar  beruvchi  yurishlar  tanlash 

imkoniga  ega.  O‘yinning  optimal  strategiyasi, 

ayrim  yurishlarni  tanlashda,  yutuq  eng  katta 

yoki  mag‘lubiyat  eng  kam  bo‘lishiga  tegishli 

nisbiy vaznlarni ko‘rsatadi. 



 

o‘z 

qo‘li 

bilan 

qo‘yilgan  imzoning 

elektron analogi 

ingl.: electronic analogue of autograph 

rus.: 

электронный  аналог  собственноручной 

подписи 

qarang: elektron raqamli imzo 

 

o‘zaro aloqada ishlash sohasi 

ingl.: interconnection area 

rus.: область взаимодействия 

Axborot 


tizimlarini 

kooperatsiyasini 

ta’minlovchi  funksional  bloklarning  shajaraviy 

guruhi.  O‘zaro  ta’sir  sohasi  bir  birining  ustiga 

O‘o‘ 

 


 

329 


joylashgan  pog‘onalar  guruhiga  bo‘linadi. 

Ochiq  tizimlarning  o‘zaro  aloqada  ishlashning 

asosiy  etalon  modeli  OSI  da  yettita  pog‘onani 

ajratadilar. 



 

o‘zaro faol axborot tizimi 

ingl.: interactive information system 

rus.: интерактивная информационная система 

1. Muloqot maromida nafaqat axborotni uzatish, 

balki uni almashish ham sodir bo‘ladigan tashqi 

faol  tizimning  xususiy  turi.  Masalan:  elektron 

pochta  va  chatlar,  telefoniya,  o‘zaro  faol 

televideniye va boshqalar. 

2. Kodlash va dekodlash qurilmasi bitta moddiy 

obyekt  sifatida  taqdim  etilgan  tizim.  Axborot 

xuddi o‘sha obyekt «ichida» bo‘lib, aloqa uning 

fizikaviy  ko‘chishi  orqali  amalga  oshiriladi. 

masalan, 

kitob, 


qo‘lyozma, 

kinotasma, 

kompyuter disketasi va boshqalar. 

 

o‘zaro faol dastur turi 

ingl.: interactive software type 

rus.: программа интерактивного типа 

Foydalanuvchining  kompyuter  bilan  muloqot 

(o‘zaro 

faol) 


shaklida 

o‘zaro 


ishlashga 

asoslangan, 

barcha 

turdagi 


shaxsiy 

kompyuterlari  (jumladan,  televizion  o‘yin 

kompyuter qo‘shimchalari) uchun dastur. 



Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   63   64   65   66   67   68   69   70   ...   103


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling