Axborot kommunikatsiya texnologiyalari izohli lug‘ati


Download 9.86 Mb.

bet53/103
Sana09.02.2017
Hajmi9.86 Mb.
1   ...   49   50   51   52   53   54   55   56   ...   103

 

signalga ishlov berish 

ingl.: signal processing 

rus.: обработка сигналов 

Signallarni  o‘zgartirish  jarayoni.  Ko‘pgina 

axborot 

vazifalarini 

yechishda, 

signallar 

o‘zgartirilishi 

amalga 


oshiriladi. 

Analogli 

signallar  ham,  diskret  signallar  ham  ishlovdan 

o‘tadi.  Signallarga  ishlov  berish  filtrlash, 

modulyatsiyalash, 

demodulyatsiyalash, 

garmonik  tashki  qiluvchilarga  yoyish  va 

shovqinlardan ajratishni nazarda tutadi. 



 

signalizatsiya aloqa yo‘li 

ingl.: signalling route 

rus.: маршрут сигнализации 

Oldindan  signalizatsiya  punktlari  ketma-ketligi 

sifatida 

belgilangan 

aloqa 

yo‘li. 


Undan 

signalizatsiya 

punkti  tomonidan 

muayyan 


belgilangan 

punktga 


yo‘naltirilgan 

signal 


xabarlari uzatilishi mumkin. 

 

signalizatsiya bo‘g‘ini 

ingl.: signalling link 

rus.: звено сигнализации 

Signalizatsiya  ma’lumotlarini  uzatish  va  uning 

boshqarish funksiyasidan tashkil topgan uzatish 

vositasi. U ramzli xabarlarni ishonchli uzatishni 

ta’minlash uchun ishlatiladi. 

 

signalizatsiya bo‘g‘inlari guruxi 

ingl.: group of signalling links 

rus.: группа звеньев сигнализации 

Signalizatsiya bo‘g‘inlari majmui. Bu bo‘g‘inlar 

ikki  punktni  bevosita  bog‘laydi  va  bir  xil  fizik 

tafsifnomalarga (bitlar tezligi, tarqatish vaqti va 

x. k.) ega. 

 

signallarni filtrlash 

ingl.: signal filtering 

rus.: фильтрация сигналов 

Signallarni 

umumiy 

oqimidan 



kerakli 

mezonlarga  ega  bo‘lganlarini  ajratib  qo‘yish 

jarayoni. 

Signallarni 

filtrlash 

quyidagi 

zaruriyatlardan  hosil  qilingan  sharoitlarda 

ishlatiladi: 

-  modulsiyada  tashuvchining  ustiga  qoplangan 

signalni ajratish; 

-  yagona  jismoniy  kanal  orqali  uzatish  uchun 

multiplekslashda 

birlashtirilgan 

signallarni 

ajratib olish; 

-  signalga  keyinchalik  uning  shaklini  yoki 

tavsifnomalarini 

o‘zgartirish  uchun  lozim 

bo‘lgan ishlov berish; 

-  kuchli  shovqinlangan  signaldan  foydalisini 

ajratib olish. 

Signallarni 

filtrlash 

jismoniy 

pog‘onada 

bajariladi. 



 

signallarni raqamli protsessori 

ingl.: digital signal processor 

rus.: цифровой процессор сигналов 

signallarni raqamli pr... 



 

260 


Signallarga  ishlov 

berishga 

mo‘ljallangan 

mikroprotsessor.  Uning  arxitekturasi,  diskret 

signallarga  ishlov  berish  uchun  zarur  bo‘lgan 

jarayonlarni  tezkor  bajarishga  mo‘ljallangan. 

Birinchi  navbatda,  ko‘paytirish  va  to‘plash 

amallarini 

bajarishda 

qo‘llanadi. 

Raqamli 

mikroprotsessorlardan  foydalanish  signallarga 

ishlov  berish  narxini  tushirishga  va  ular 

tuzilmasini  soddalashtirishga  imkon  beradi. 

Masalan, 

aloqa 


texnikasida 

bunday 


protsessorlar  telefon  apparatlari,  modemlar  va 

radiotelefon 

aloqa 

yaratishda, 



videokonferensiyalar, 

kanallarni 

multiplekslashni tashkil qilishda foydalaniladi. 

 

signatura 

ingl.: signature 

rus.: сигнатура 

Tizimning  tekshirilishi  mumkin  bo‘lgan  noyob 

tavsifnomasi. Signatura misoli sifatida dastlabki 

diskning 

identifikatsiya 

belgisi 


sifatida 

ishlatiluvchi  disk  belgisi  bo‘lishi  mumkin. 

Ushbu  belgidan  dasturiy  yo‘l  bilan  nusxa 

olinmasligi lozim. 



 

Silikon vodiysi 

ingl.: Silicon Valley 

rus.: силиконовая долина 

San-Fransisko 

janubida 

joylashgan 

va 

kompyuter 



kompaniyalarning 

o‘ta 


katta 

zichligini nazorat qilish mumkin bo‘lgan hudud 

taxallusi.  Silikon  –  chiplarni  ishlab  chiqarish 

uchun  ishlatiladigan  eng  ko‘p  foydalaniladigan 

yarimo‘tkazgich. 

 

SIM 

qisq.: Subscriber Identification Module 

Abonentni aynanlash moduli, SIM karta. 



 

SIMD 

qisq.: Single Instruction, Multiple Data 

Bitta 


ko‘rsatma, 

ko‘p 


ma’lumotlar. 

Mikroprotsessorlar  uchun  MMX  buyruqlarni 

qurishning  asosiy  tamoyili.  Ushbu  buyruqlar 

operandlar  sifatida  operandlarni  80-xonali 

setkada 

saqlash 


uchun 

mo‘ljallangan 

hamprotsessor registrlaridan foydalanadi. 

 

SIMM 

qisq.: Single In-line Memory Module 

Chiqish  bog‘ichlarning  bir  qatorda  joylashgan 

xotira  moduli.  Bozorda  asta-sekin  yo‘qoluvchi 

xotira moduli. Har tomondan 72ta chiqishga ega 

bo‘lsa ham, ikkala tomonda ham chiqish juftlari 

o‘zaro 


tutashgan 

va 


shuning 

uchun 


birtomonlama  hisoblanadi.  SIMMda  xotira 

xonalari  32  (juftligi  36)  bit  bo‘lib,  u  Pentium 

protsessorlariga  ega  bo‘lgan  kompyuterlarda 

faqat juft bo‘lib foydalanilishi mumkin. 



 

simmetrik shifr 

ingl.: symmetric code 

rus.: симметричный шифр 

Axborotni  shifr-matnga  o‘girish  va  dastlabki 

matnga  o‘girish  uchun  bir  xil  kalit ishlatiluvchi 

shifr. 


 

simpleks 

ingl.: simplex 

rus.: симплексный 

Faqat  bitta  yo‘nalishda  uzatishni  bildiradi. 

Simpleks  va  yarimdupleks  o‘rtasidagi  farqqa 

e’tibor  bering.  Yarimdupleks  bir  paytning 

o‘zida  faqat  bitta  tomon  uzatishi  mumkin 

bo‘lgan  ikki  tomonlama  aloqalarni  bildiradi. 

Simpleks  esa  bitta  tomon  uzatuvchi,  ikkinchisi 

qabul  qilib  oluvchi  bo‘lgan  bir  tomonli 

uzatishdir.  Simpleks  aloqa  misoli  sifatida 

stansiyalardan  ma’lumotlarni  olishi  mumkin, 

biroq  ma’lumotlarni  uzata  olmaydigan  oddiy 

radioni keltirish mumkin.  



 

SIMS 

qisq.: Sun Internet Mail Server 

Internetning pochta serveri (Sun Microsystems). 



 

simsiz ko‘rsatmalar bayonnomasi 

ingl.: Wireless Application protocol (WAP) 

rus.: протокол беспроводных приложений 

Simsiz  qurilmalar  (mobil  telefon,  cho‘ntak 

shaxsiy 

yordamchisi) 

yordamida 

maxsus 


Internet  resurslari  –  WML  tilida  yaratilgan 

saytlardan  erkin  foydalanishni  ta’minlovchi 

bayonnoma. 

 

simsiz mahalliy tarmoq 

ingl.: wireless local-area network 

rus.: беспроводная локальная сеть 

Signallar  efir  orqali  uzatiladigan  mahalliy 

tarmoq.  Odatda,  litsenziya  talab  qilinmaydigan 

2,4  GGs  chastotalar  oralig‘i  qo‘llaniladi. 

Bunday 

tarmoqlar 



kabelli 

mahalliy 

tarmoqlardan  so‘ng  paydo  bo‘lgan  bo‘lsalar 

ham, keng miqyosda tarqalgan. Simsiz mahalliy 

tarmoqlarni  ikki  turga  ajratishadi  –  mahalliy 

radio tarmoqlar va mahalliy infraqizil tarmoqlar. 

signatura 

 


 

261 


Vaholanki, simsiz tarmoqlar kabellikga nisbatan 

ishonchliligi kamroq va qimmatroq. 



 

simsiz modem 

ingl.: wireless modem 

rus.: модем беспроводной связи 

Kompyuterlarni  simsiz  hisoblash  tarmog‘iga 

ulash uchun ishlatiladi. 

 

simsiz tarmoq 

ingl.: wireless network 

rus.: беспроводная сеть 

Kanallari efir  orqali  o‘tkazilgan  tarmoq.  Simsiz 

tarmoqlar,  boshqalardan  farqli  o‘laroq  muhim 

afzalliklarga  ega  bo‘lib,  ulardan  birinchi  galda 

quyidagilarni ko‘rsatib o‘tish zarur: 

foydalanuvchi 



tizimini 

harakatlanuvchi 

obyektlarda 

(raketa, 

samolyot, 

poyezd, 


avtomashina  va  boshqalarda)  joylashtirish 

imkoniyati mavjudligi; 

tarmoqlarning 



topologiyasini, 

konfiguratsiyasini 

o‘zgartirishdagi, 

yangi 


kanallarni tashkil qilishdagi yengillik; 

 -  aloqa sun’iy  yo‘ldoshlari  va  o‘zga  sayyoralar 

bilan o‘zarota’sirni ta’minlash; 

-  qiyinchilik  bilan  yetib  boriladigan  yerlardagi 

(uzoq  shimol,  cho‘l,  botqoqlik  va  h.k.)  axborot 

tizimlarini  yengillik  bilan  ulanishi.  Antenna 

simsiz  tarmoqning  axborot  tizimidagi  muhim 

tarkibiy qism bo‘lib hisoblanadi. 



 

sindiruvchi 

ingl.: cracker 

rus.: крекер 

qarang: kreker 

 

sinergetika 

ingl.: synergetic 

rus.: синергетика 

Matematik 

fizika 

usullari 



(«rasmiy 

texnologiyalar»)  asosida  eng  turli  tabiatga  ega 

tuzilmalar (tizimlar)ning o‘zini tashkillashtirishi 

va 


paydo 

bo‘lishi, 

qo‘llab-quvvatlanishi, 

barqarorligi 

va 

bo‘linish 



jarayonlarini 

o‘rganuvchi 

fan. 

Sinergetik 



yondashuv, 

shuningdek,  tarmoq  axborot  makoni  kabi 

murakkab  va  tartibga  solinmagan  tizimni 

o‘rganishda ham qo‘llaniladi. 



 

sinxron 

ingl.: synchronous 

rus.: синхронный 

Muntazam  vaqt  muddatlarida  ro‘y  beruvchi. 

Sinxronning 

teskarisi 

asinxrondir. 

Kompyuterlar 

va 

qurilmalar 



orasidagi 

ko‘pchilik  aloqalar  asinxron  –  ular  xohlagan 

paytda  va  muntazam  bo‘lmagan  muddatlarda 

ro‘y  berishi  mumkin.  Biroq,  kompyuter 

doirasidagi  aloqa  odatda  sinxron  bo‘lib, 

mikroprotsessor  soati  tomonidan  boshqariladi. 

Port orqali uzatiladigan signallar, masalan, faqat 

soat  davridagi  ma’lum  nuqtalarda  ro‘y  berishi 

mumkin. 

 

SIP 

qisq.: 

1.  Single-In-line  Package  –  Chiqishlari  bir 

qatorda joylashgan qobiq.  

2. SCSI-3 Interlocked Protocol – O‘zaro to‘sish 

bayonnomasi SCSI-3. 

 

sirlarni bo‘lishish 

ingl.: secret sharing scheme 

rus.: разделение секретов 

Bu  sxemaning  asosiy  g‘oyasi  –  maxfiy  kalitni 

bir  necha  subyektlar  orasida  bo‘lishish,  ularni 

bir  joyga  yig‘ib,  kalitni  bir  necha  bo‘laklardan 

tiklashdir.  Sirlarni  bo‘lishish  sxemasi,  kalitlarni 

boshqarishni  ishonchli  va  xavfsiz  mexanizmini 

qidirish  jarayonida  ikki  matematik  Blekli 

(Blakley)  va  Shamir  (Shamir)  tomonidan,  bir 

biridan  mustaqil  ravishda,  1979  yili  taklif 

qilingan. 



 

sisadmin 

ingl.: sysadmin 

rus.: сисадмин 

qarang: tizim ma’muri 

 

SISD 

qisq.: Single Instruction, Single Data 

Bitta  ko‘rsatma.  Bir  xil  ma’lumotlar.  Raqamli 

imzoning  an’anaviy  arxitekturasi,  bir  takt 

davomida  bir  yoki  bir  necha  operandlar  ustidan 

buyruqlar bajarish imkonini beradi. 

 

SISSL 

qisq.: Sun Industry Standard Source License 

Sunning  dastlabki  kodga  litsenziyasi,  SISSL 

shartlari. 

 

sichqoncha 

ingl.: mouse 

rus.: мышь 

sichqoncha 

 


 

262 


Foydalanuvchi 

tomonidan 

yassi 

yuzada 


harakatlantirilganda 

kursor 


koordinatalarini 

yoki  kompyuter  ekranida  aks  ettirgichning 

joylashishini 

belgilovchi 

va 

ekranda 


koordinatalarni  ko‘rsatish  uchun  mo‘ljallangan 

qurilma.  «Sichqoncha»  atamasi  ushbu  qurilma 

shaklidan  kelib  chiqadi  –  odatda  u  kirish 

uyasiga  sichqon  dumiga  o‘xshash  maxsus  sim 

orqali  ulanadi  (simsiz  sichqonlar  ham  mavjud). 

Sichqoncha  ustida  bitta  yoki  undan  ko‘p tugma 

joylashgan  bo‘lib,  foydalanuvchi  ularni  bosib 

ayni  paytdagi  faol  dasturga  ko‘ra  muayyan 

harakatlarni 

bajarish 

uchun 

obyekt, 


piktogramma  yoki  matnni  tanlaydi.  Ushbu 

«point-and-click»  maromi  foydalanuvchi  grafik 

interfeysining  muhim  elekmenti  hisoblanadi; 

ushbu interfeyslar birinchi bor Apple Computer 

kompaniyasi  tomonidan  taqdim  etilgan.  Shakli, 

tashqi ko‘rinishi va ish prinsipiga ko‘ra sichqon 

tuzilishining  bir  necha  turi  bor.  Mexanik 

sichqoncha  ostida  yassi  yuzada  harakatlanuvchi 

sharcha  mavjudligi  bilan  farqlanadi.  Mexanik 

sichqoncha  1963  yilda  Douglas  Engelbart 

(Stanford 

Research 

Center) 

tomonidan 

yaratilgan 

bo‘lib, 


1970-yillarda 

Xerox 


kompaniyasi  tomonidan  tijorat  maqsadlarida 

qo‘llanilgan. 

Optik 

sichqoncha 



lazerning 

sichqonning 

yuzaga 

nisbatan 



harakatini 

aniqlash  xususiyatidan  foydalanadi.  Optik 

sichqoncha  juda  aniq,  biroq  nisbatan  qimmat 

qurilma hisoblanadi. 



 

skaner 

ingl.: scaner 

rus.: сканер 

1.  Kompyuterga  qog‘oz  varag‘i,  tasma  va 

h.k.lardan  grafika  va  matn  axborotini  kiritish 

qurilmasi. 

Skaner 

yordamida 



kompyuter 

xotirasiga 

ikkio‘lchamli 

tasvirni 

kiritish 

mumkin (bosma matn, rasm, xarita, fotosurat va 

h.k.).  Qo‘l  va  stolusti  (planshet)  skanerlari  eng 

keng  tarqalgan.  Qo‘l  skaneri  bilan ishlaganda u 

kiritilayotgan 

hujjat 


bo‘yicha 

qo‘lda 


harakatlantiriladi.  Stolusti  skanerda  kiritish 

avtomatik  ravishda  amalga  oshiriladi.  Stolusti 

skanerning kiritish aniqligi yuqoriroq. Skanerlar, 

shuningdek,  rangliligi,  ya’ni  rangli  tasvirlarni 

kiritish qobiliyati bo‘yicha ham farq qiladi. 

2. 


Dasturlashtirish 

tizimlarida 

leksikaviy 

tahlilchi atamasiga teng kuchli. 

3. Tarmoq xavfsizligini ta’minlash tizimlarida – 

tarmoqlararo  ekranlar  va  boshqa  tarmoq 

dasturiy 

ta’minotida 

avtomatik 

ravishda 

zaifliklarni topish dasturi. 

 

skanerlash 

ingl.: scan 

rus.: сканировать 

Rasmni  optik  skanerdan  o‘tkazish  orqali 

raqamlashtirish. 

 

skrembler 

ingl.: scrambler 

rus.: скремблер 

Umum  foydalanishdagi  telefon  tarmog‘i  orqali 

uzatilayotgan  nutq  signali  va  faks  xabarlarini 

shifrlash  uchun  foydalaniladigan  kodlovchi 

qurilma. 

 

skript 

ingl.: script 

rus.: скрипт 

Veb-sahifalarni shakllantiruvchi dasturlar skript 

deb  ataladi.  Odatda  skriptlar  foydalanuvchi 

ishiga  muvofiq  tez  o‘zgarishi  lozim  bo‘lgan 

veb-sahifalarni 

tuzish 


uchun 

ishlatiladi. 

Masalan,  bu  izlash  mashinasi  bilan  o‘zaro 

ishlash,  elektron  pochtasini  jo‘natish  va  o‘qish 

bo‘lishi  mumkin.  Dasturning  ishlash  joyiga 

ko‘ra  skriptlar  server  yoki  mijoz  tomonda 

bo‘lishi mumkin: 

1) server skripti – serverda bajariladigan dastur; 

masalan,  ma’lum  sahifani  shakllantirgan  skript 

ma’lumotlar  bazasiga  murojaat  qilib,  javobga 

ishlov beradi va uni o‘qish uchun qulay shaklga 

keltiradi. 

2)  mijoz  skripti  –  veb-sahifaga  o‘rnatilgan 

kichik  dastur;  odatda  dinamik  sahifalarni 

shakllantirish 

uchun 


ishlatiladi, 

masalan, 

ma’lum  sahifa  kursor  bilan  ajratilgan  matnni 

matn  maydoniga  yozish  uchun  skriptdan 

foydalanadi. 

 

skriptlar tili 

ingl.: scripting language 

rus.: язык скриптов 

Haqiqiy 


vaqt 

maromida 

boshqa 

dastur 


tomonidan  bo‘laklab  talqin  qilinadigan  yuqori 

pog‘onadagi  dasturlash  tili.  Skriptlarni  mijoz 

tomonda  yaratiladigan  (asosan,  veb-sahifalarga 

funksionallik,  menyuni  turli  xillari,  dinamik 

reklama 

va 


sh.k.larni 

qo‘shish 

uchun 

foydalaniladi) 



va 

veb-serverda 

(serverda 

skaner 


 

 

263 


joylashgan  MB  ma’lumotlari  ustidan  amallar 

bajarish  uchun)  yaratadigan  tillar  farqlanadi. 

Skriptlar tilining rivojlanishi, Internetning aloka 

vositasi  sifatida  rivoji  bilan  bog‘liq.  Skriptlar 

tiliga  JavaScript,  ASP,  JSP,  PHP,  Perl  misol 

bo‘ladi. 



 

SLA 

qisq.: Service Level Agreement 

Xizmat  pog‘onasi  haqida  shartnoma.  Xizmat 

ko‘rsatuvchi  (masalan,  ASP,  ISP,  NSP)  va 

buyuruvchi 

(foydalanuvchi) 

o‘rtasida 

ko‘rsatilayotgan 

xizmatlar 

tavsifnomalari 

haqida shartnoma. 



 

SLIP 

qisq.: Serial Line Internet Protocol 

Ketma-ket  liniya  uchun  Internet  bayonnomasi, 

SLIP  bayonnomasi.  IP  paketlarini  telefon 

liniyalari  orqali  uzatish  uchun  bayonnoma. 

Mukammalroq  bo‘lgan  PPP  bayonnomasi 

tomonidan deyarli siqib chiqarilgan. 



 

slot 

ingl.: slot 

rus.: слот 

Chop  etilgan  zanjir  platasini  joylash  mumkin 

bo‘lgan  kompyuterdagi  ochiq  joy.  Slotlar 

odatda  kengaytma  slotlari  deyiladi,  chunki  ular 

kompyuter 

imkoniyatlarini 

kengaytiradi. 

Kengaytma  slotlariga 

solinadigan 

platalar 

kengaytma  platalari  yoki  qo‘shimcha  platalar 

deyiladi. 



 

SLP 

qisq.: Service Location Protocol 

Xizmat 


izlash 

bayonnomasi. 

Tarmoq 

xizmatlarini  aniqlash  va  tanlash  uchun  standart 



Internet bayonnomasi. 

 

smart karta 

ingl.: smart card 

rus.: смарт-карта 

Maxsus  plastik  karta  (oddiy  kredit  kartasiga 

o‘xshash).  Uning  ichiga  o‘rnatilgan  maxsus 

mikrosxema  unda  saqlanayotgan  axborotdan 

foydalanishni nazorat qiladi. 

 

SMB 

qisq.: Server Message Block 

Server  xabarlari  bloki,  SMB  bayonnomasi. 

Microsoft,  Intel  va  IBM  tomonidan  ishlab 

chiqilgan yuqori pog‘onali tarmoq bayonnomasi. 

SMB  bayonnomasi  tarmoqda  bog‘lamalarning 

o‘zaro  ishlashi  tartibi  va  xabarlar  tuzilmasini 

belgilaydi,  fayllarni  birgalikda  o‘qish  imkonini 

beradi. 


 

SMBus 

qisq.: System Managment Bus 

Tizimni  boshqarish  shinasi  1995-  yilning 

boshida 

ko‘chma 


kompyuterlar 

ichiga 


o‘rnatiladigan  “aqlli”  batareyalarni  boshqarish 

zanjirlarini  ulash  uchun  Intel  va  Duracell 

kompaniyalari  tomonidan  birgalikda  taklif 

etilgan ikkisimli shina. 



 

SMC korporatsiyasi 

ingl.: SMC corporation 

rus.: корпорация SMC 

Mahalliy  tarmoqlar  uchun  jihozlarni  ishlab 

chiqaruvchi 

mashhur 


kompaniya. 

SMC 


AQSHda  (Xoppodj,  Nyu-York  shtati)  1972 

yilda  yaratilgan.  Kompaniya  faol  ravishda 

tarmoq  standartlari  va  texnologiyalari  sohasida 

tadqiqotlar  olib  bormoqda.  SMC  Ethernet 

tarmoqlari,  Fast  Ethernet  tarmoqlari,  ARCnet 

tarmoqlarini ishlab chiqaradi. 



 

SMIL 

qisq.: Synchronized Multimedia Integration Language 

Sinxron  ko‘ptashuvchili  oqimlarni  birlashtirish 

tili.  O‘zaro  faol  audio-video  taqdimotlarni 

yaratish  uchun  mo‘ljallangan  til  (“smayl”  deb 

talaffuz  etiladi).  W3C  konsorsiumi  tomonidan 

ishlab chiqilgan, XML tiliga asoslangan. 



 

SMP 

qisq.: Symmetrical Multiprocessing 

Simmetrik  ko‘pprotsessorli  ishlov  berish,  SMP 

arxitekturasi.  Protsessorlar  apparaturadan  teng 

huquqli  foydalanish  imkoniga  ega  bo‘lgan 

ko‘pprotsessorli 

tizim 


arxitekturasi. 

SMP 


tizimlari  OT  kodi  va  ajratiladigan  xotirada 

joylashgan  boshqa  DTning  yagona  nusxasini 

bajaradi. 

 

SMS 

qisq.: Short Message Service 

Qisqa  xabarlar  xizmati.  GSM  standartidagi 

raqamli  uyali  aloqa  tarmoqlari  abonentlarini 

qisqa  (160  baytgacha)  matn  xabarlarini  uzatish 

va qabul qilib olish xizmati bilan ta’minlaydi. 

 

SMTP 

qisq.: Simple Mail Transfer Protocol 



Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   49   50   51   52   53   54   55   56   ...   103


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling