Axborot kommunikatsiya texnologiyalari izohli lug‘ati


Download 9.86 Mb.

bet54/103
Sana09.02.2017
Hajmi9.86 Mb.
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   103

SMTP 


 

 

264 


Elektron pochta uzatishning oddiy bayonnomasi, 

SMTP 


bayonnomasi. 

Pochtani 

foydalanuvchilardan serverlarga, va keyinchalik 

qabul  qilib  oluvchiga  jo‘natish  uchun  xizmat 

qiladi. 

RFC 


0821da 

tavsiflangan 

14ta 

buyruqdan iborat. Ko‘plab kengaytmalarga ega. 



 

SNA 

qisq.: Systems Network Architecture 

Tizim tarmoq arxitekturasi (IBM). 



 

SNMP 

qisq.: Simple Network Management Protocol 

Tarmoqni  boshqarishning  oddiy  bayonnomasi, 

SNMP  bayonnomasi.  Tarmoq  qurilmalarini 

masofadan  nazorat  qilish,  boshqarish  va 

tarkibiy 

tuzilmasi 

imkonini 

beruvchi 

bayonnoma. RFC 1157da belgilangan. 

 

SNR 

qisq.: Signal-to-Noise Ratio 

Signal/shovqin nisbati. 



 

SNTP 

qisq.: Simple Network Time Protocol 

Vaqtni  sinxronlashtirish  uchun  oddiy  tarmoq 

bayonnomasi.  Kompyuter  soati  ko‘rsatishlarini 

avtomatik  sinxronlash  uchun  ishlatiladi.  RFC 

1769da 

tavsiflangan. 



SNTP 

NTP 


bayonnomasining  asosiy  vazifalarini  bajarib  u 

bilan to‘la uyg‘undir. 



 

SOAP 

qisq.: Simple Object Access Protocol 

Obyektlardan  erkin  foydalanishning  oddiy 

bayonnomasi,  SOAP  bayonnomasi.  XML  tiliga 

asoslangan 

tarmoq 

xizmatlaridan 



erkin 

foydalanish  va  ularning  bir  biri  bilan birlashish 

uchun bayonnoma. 

 

SOH 

qisq.: Start Of Header 

Sarlavha boshi. 



 

soha 

ingl.: sector 

rus.: сектор 

Diskda  o‘qilishi  mumkin  bo‘lgan  eng  kichik 

birlik.  Disk  past  pog‘onada  formatlanganda  u 

yo‘lak  va  sohalarga  ajratiladi.  Yo‘laklar  disk 

atrofidagi  doiralar,  sohalar  esa  har  bir  doira 

ichidagi  bo‘laklardir.  Masalan,  formatlangan 

disk  har  biri  10  sohaga  ajratilgan  40  yo‘lakdan 

iborat  bo‘lishi  mumkin.  Operatsion  tizim  va 

diskyuritma  yo‘lak  va  soha  sonini  qayd  etish 

orqali  diskdagi  axborot  qayerda  saqlanganini 

aniqlaydi. 

Zamonaviy  diskyuritmalar  zonalar-bitli  yozish 

deb nomlangan usuldan foydalanadi. 

Diskdagi  jismoniy  kamchilik  tufayli  ishlatila 

olmaydigan soha yomon soha deyiladi. 

 

SOHO 

qisq.: Small Office, Home Office 

(shuningdek  SoHo)  Kichik  yoki  uy  ofisi. 

Kompyuter  bozorining  barqaror  qismi  va  uning 

uchun  mo‘ljallangan  mahsulotlar  (ixcham  va 

foydalanishda 

qulay 


qurilmalar) 

sinfining 

belgilanishi. 

 

SOI 

qisq.: Silicon-On-Insulalor 

Izolatordagi kremniy, SOI texnologiyasi. 



 

Solaris operatsion (amaliy) tizimi 

ingl.: Solaris operating system 

rus.: операционная система Solaris 

SUN  Microsystems  korporatsiyasi  tomonidan 

taklif  qilingan  UNIX  operatsion  tizimining 

rusumi.  Solaris  simmetrik  multiprotsessorli 

ishlov 

bajaradi, 



tasvirlar 

bilan 


ishlash 

vositalariga  ega,  ma’lumotlar  xavfsizligini 

ta’minlaydi.  Tizim  Internet  tarmog‘i,  elektron 

pochta,  shu  jumladan,  nutqiy  pochta,  faksimil 

aloqa bilan o‘zaro ishlay oladi. Yuqori unum va 

masshtablanuvchilik xususiyatlariga ega. 



 

SOM 

qisq.: System Object Model 

qarang: tizim obyektlari modeli 

 

SONET 

qisq.: Synchronous Optical Network 

Sinxron  optik  tarmoq,  SONET  tarmog‘i. 

Ma’lumotlarni  optik  tola  orqali  sinxron  uzatish 

standarti. 



 

Sony korporatsiyasi 

ingl.: Sony corporation 

rus.: корпорация Sony 

Audio-  va  videoapparatura  ishlab  chiqaruvchi 

kompaniya.  Yaponiyada  1946  yilda  yaratilgan. 

Elektronikaning  rivojlanishi  kompaniya  o‘z 

mahsulotlari  assortimentining  o‘zgartirishiga 

sabab  bo‘ldi.  Hozirgi  paytda  audiotexnika  va 

videoapparatura,  shu  jumladan  raqamli  yozish 

uchun  ham,  musiqa  tizimlari,  kinoapparatura, 

SNA 

 


 

265 


televizion 

tarmoqlar 

uchun 

jihozlar, 



uy 

kompyuterlari  va  ular  uchun  dasturiy  ta’minot, 

keng  ko‘lamda  tashqi  qurilmalar,  shaxsiy 

kompyuterlar,  magnit-optik  disklar  va  Internet 

tarmog‘i  uchun  televizion  terminallar  ishlab 

chiqaradi. 



 

SouthBridge 

Janubiy  ko‘prik  –  mikrosxemalar  to‘plamida 

odatda  EIDE  nazoratchisi,  klaviatura,  PCI-to-

PCI  ko‘prigi,  ketma-ket/parallel  portlar,  USB 

shinasi  va  boshqa  o‘xshash  qurilmalarni  o‘z 

ichiga 


oluvchi 

periferiya 

nazoratchisining 

belgilanishi. 



 

soxtalashtirish 

ingl.: spoofing 

rus.: фальсификация 

Erkin  foydalanishni  boshqarish  tizimlarini 

chetlab  o‘tish  uchun  turli  texnologiyalarini 

ishlatish.  Bu  boshqa  tizimning  IP-manzilini 

ishlatib, uning IP-manzili bilan niqoblanishidir. 

 

SPAG 

qisq.: Standards Promotion and Application Group 

qarang:  standartlarni  amalga  oshirishni  va 

qo‘llashga ko‘maklashish guruhi 



 

spam 

ingl.: spam 

rus.: спам 

Reklamaning  elektron  pochta  orqali  ruxsat 

berilmagan 

(beruxsat) 

ommaviy 

ravishda 

jo‘natilishi. 

 

spamming 

ingl.: spamming 

rus.: спамминг 

Bir  xil  xabarlarining  katta  miqdorini  turli 

manzil  egalariga  jo‘natish.  Odatda  arzon 

reklama  kompaniyasi,  ustma-ust  uzatishni 

uyushtirish  yoki  shunchaki  odamlarning  joniga 

tegish uchun qo‘llaniladi. 



 

SPARC 

qisq.: Scalalable Processor ARChitecture 

O‘stiriladigan protsessor arxitekturasi. 



 

SPD 

qisq.: Serial Presence Detect 

Ketma-ket erkin foydalanish orqali mavjudlikni 

aniqlash  qurilmasi  –  qurilma  turi  va  uning 

asosiy  tavsifnomalari  haqida  axborotga  ega 

bo‘lgan  maxsus  mikrosxemada  ishlab  chiqiladi 

(odatda, 

bu 

elektr 


usulida 

qayta 


dasturlashtiriluvchi  xotira).  Ushbu  xotira  hajmi 

– 512 bayt. 



 

SPEC 

qisq.: System Perfomance Evaluation Cooperative 

Tizimlarning  ish  samaradorligini  baholash 

bo‘yicha 

konsorsium. 

Kompyuterlar 

ish 


samaradorligini  baholash  uchun  testlar  ishlab 

chiqadi. 



 

SPF 

qisq.: Shortest Path First 

Avvalo  eng  qisqa  yo‘l,  SPF  algoritmi. 

Yo‘naltirish algoritmi. 

 

SPP 

qisq.: Standard Parallel Port 

Standart  parallel  port  –  an’anaviy  chop  etuvchi 

interfeys,  odatda  ushbu  interfeysni  ishlab 

chiqqan  va  anchadan  beri  mavjud  bo‘lmagan 

firma  nomidan  Centronics  deb  nomlanadi. 

Interfeys  bayt  bo‘yicha  ma’lumotlarni  80  KB/s 

tezligida 

uzatish 


imkonini 

beradi. 


Ma’lumotlarni 

qabul 


qilish 

zaruriyati 

tug‘ilganda  Chop  etuvchidan  chiqadigan  to‘rt 

signaldan  foydalanish  mumkin  (qog‘ozning 

uzilishi, chop etuvchi buferi to‘lgan va h.k.). 

 

SPX 

qisq.: Sequenced Packet eXchange 

Tartibga  solingan  paketlar  almashuvi,  SPX 

bayonnomasi.  Novell  NetWare  tarmoqlarida 

transport 

pog‘onasi 

bayonnomasi, 

TCPga 

o‘xshash. 



 

SQL 

qisq.: Structured Query Language 

qarang: SQL tuzilmalashgan so‘rovlar tili 

 

SQL tuzilmalashgan so‘rovlar tili 

ingl.: Structured Query Language (SQL) 

rus.: язык структурированных запросов SQL 

Ma’lumotlar 

bazalari 

bilan 


ishlashga 

mo‘ljallangan  so‘rovlarni  standartlashtirilgan 

SQL  (Structured  Query  Language)  tili.  IBM 

tadqiqotlar markazida 1974 yili ishlab chiqilgan 

va dastlab SEQUEL (Structured English QUEry 

language) deb atalgan. SQL ilk bor ma’lumotlar 

bazasining  tijorat  tizimi  sifatida  1979  yili 

Oracle kompaniyasi tomonidan taqdim qilingan. 

SQLda  kiritish  -  chiqarish  operatorlari  mavjud 

emas.  Shu  sababli  u,  boshqa  tillar  ichiga  kirib 



SQL tuzilmalashgan so‘... 



 

266 


oladi  va  ular  bilan  birgalikda  ishlaydi.  SQL 

bajaradigan asosiy funksiyalar quyidagilar: 

- axborotni ma’lumotlar bazasiga yozish; 

- kerak bo‘lgan o‘zgarishlarni kiritish; 

-  ma’lumotlar  bazasida  o‘zaro  faol  axborotni 

izlash va uni chiqarib olish. 

SQL  standarti  ANSI  tomonidan  birinchi  marta 

1986  yili  tasdiqlangan  va  so‘ngra,  1991  yili 

yangilangan. 

 

SRAM 

qisq.: Static RAM 

Statik TXQ. 



 

SS7 

qisq.: Signaling System 7 

7-signalizatsiya  tizimi.  Stansiyalararo  telefon 

signalizatsiyasi uchun xalqaro standart. 

 

SSE 

qisq.: Streaming SIMD Extensions 

Oqimli  SIMD  kengaytmalar.  Ko‘ptashuvchiga 

ishlov 

berish 


bo‘yicha 

SHK 


markaziy 

protsessorining  imkoniyatlarini  kengaytiruvchi 

Intel kompaniyasi texnologiyasi. 

 

ssenariy 

ingl.: scenario 

rus.: сценарий 

Ko‘rsatmalar 

to‘plamini 

qo‘llanmaga 

jo‘natuvchi  kompyuter  kodining  turi.  Ssenariy 

bevosita  ssenariy  yozilgan  tilni  o‘girishi 

mumkin 

bo‘lgan 


qo‘llanma 

tomonidan 

bajariladi.  Internetda  ssenariylar  odatda  veb-

sahifalarni 

sozlash 

yoki 


o‘zaro 

faol 


imkoniyatlarni qo‘shish uchun qo‘llaniladi. 

 

SSH 

qisq.: Secure Shell 

Kompyuterni masofadan boshqarish va fayllarni 

uzatish imkonini beruvchi tarmoq bayonnomasi. 

Funksionalligi  bo‘yicha  Telnet  va  rlogin 

bayonnomasiga 

o‘xshash, 

biroq 

kuchli 


kriptografiyadan foydalanadi. 

SSH 


bayonnomasining 

kriptografikaviy 

muhofazasi  mustahkamlanmagan  bo‘lib,  turli 

shifrlash  algoritmlarini  tanlash  imkoni  mavjud. 

Ushbu  bayonnomaning  mijozlari  va  serverlari 

turli  maslaklar  uchun  ochiq,  u  nafaqat 

mashinada  xavfsiz  uzoqlashgan  shellga  ega 

bo‘lishni, balki grafik interfeysini tunnellash (X 

Tunnelling)  imkonini  ham  beradi  (faqat 

Windows  grafik  interfeysidan  foydalanuvchi 

UNIXga o‘xshash OT yoki qo‘llanmalar uchun). 

 

SSI 

qisq.: Server-Side Includes 

Server  tomonidan  qo‘shimcha.  HTTP  serveri 

uchun  HTML  hujjati  matniga  kiritiladigan 

oddiy ko‘rsatmalar to‘plami. Masalan “include” 

SSI 

ko‘rsatmasi 



hujjatni 

HTTP 


serveri 

tomonidan  bevosita  berilishidan  oldin  uning 

ichiga 

boshqa 


fayl 

mazmunini 

qo‘shish 

imkonini beradi. 



 

SSID 

qisq.: Service Set ID 

Xizmatlar  majmui  aynanlagichi.  IEEE  802.11 

standartidagi simsiz tarmoq aynanlagichi. 

 

SSL 

qisq.: Secure Sockets Layer 

Muhofaza  qilingan  soketlar  bayonnomasi,  SSL 

bayonnomasi. 

Netscape 

Communications 

korporatsiyasi tomonidan axborotni shifrlash va 

uni  Internet  orqali  xavfsiz  uzatish  uchun  ishlab 

chiqilgan standart. 



 

standart 

ingl.: standard 

rus.: стандарт 

Tan  olingan  standart  tashkiloti  tomonidan 

tasdiqlangan  yoki  sanoat  tomonidan  de  facto 

standart  sifatida  tan  olingan  format  yoki  tavsif. 

Standartlar  dasturlashtirish  tillari,  operatsion 

tizimlar,  ma’lumot  formatlari,  kommunikatsiya 

bayonnomalari  va  elektr  interfeyslar  uchun 

mavjud. 


 

standart dasturlar kutubxonasi 

ingl.: library of standard software 

rus.: библиотека стандартных программ 

Takrorlanadigan  masala  turlarini  yechishga 

mo‘ljallangan 

tayyor 


dasturlar 

yig‘masi. 

Chiziqli  dasturlash,  matritsalarni  teskarilash, 

tajriba  natijalarini  statistik  qayta  ishlashning 

turli  usullarini  va  boshqa  masalarini  hal  qilib 

beradigan standart dasturlar mavjud. 



 

standartlarni 

amalga 

oshirishni 

va 

qo‘llashga ko‘maklashish guruhi 

ingl.:  Standards  Promotion  and  Application  Group 

(SPAG) 

rus.:  группа  способствования  реализации  и 

применения стандартов 

SRAM 


 

 

267 


Tarmoqlar 

uchun 


xalqaro 

standartlarni 

qo‘llashga  ko‘maklashadigan  tashkilot.  SPAG 

1986  yili  Yevropa  Ittifoqi  Komissiyasi,  hamda 

shu  Ittifoqga  a’zo  davlatlarning  iqtisodiyot  va 

sanoat  vazirliklari tomonidan  yaratilgan.  SPAG 

ning  vazifalari  bo‘lib,  Xalqaro  Standartlar 

Tashkiloti  (XST)  ning  hujjatlarini  sanoatga 

tatbiq 

qilish, 


shu 

standartlarni 

amalga 

oshirishdagi  testlash  va  sertifikatsiyalashni 



o‘tkazish hisoblanadi. 

 

standartlashtirish 

ingl.: standardisation 

rus.: стандартизация 

Me’yorlar, qoidalar va tavsifnomalarni o‘rnatish 

faoliyati. Uning maqsadi: 

-  mahsulotning  atrof-muhit,  hayot,  sog‘liq  va 

mulk uchun xavfsizligini; 

mahsulotning 



texnikaviy 

va 


axborot 

uyg‘unligi hamda o‘zaro almashtirilishini; 

-  fan,  texnika  va  texnologiya  rivojlanish 

pog‘onasiga  muvofiq  ravishda  mahsulot,  ishlar 

va xizmatlar sifatini; 

- o‘lchovlar birligini; 

- barcha turdagi resurslarning tejamkorligini; 

-  tabiiy  yoki  texnogen  halokatlar  va  boshqa 

favqulodda 

vaziyatlarning 

paydo 

bo‘lish 


ehtimolini 

hisobga 


olgan 

holda  xo‘jalik 

subyektlarning xavfsizligini; 

-  mamlakatning  mudofaa  qobiliyatini  va 

mobilizatsion  tayyorgarligi  kabi  vazifalarni 

ta’minlashdir. 



 

statik 

ingl.: static 

rus.: статичный 

Umuman  olganda  mustahkamlangan  va  harakat 

qilishi  yoki  o‘zgarishi  mumkin  bo‘lmagan 

Internet  yoki  kompyuterda  dasturlashtirish 

elemenlariga 

tegishli. 

Statikning 

teskarisi 

dinamikdir. 

 

steganografiya 

ingl.: stenography 

rus.: стеганография 

Axborotni  yashirish  haqidagi  nazariya.  Ba’zan 

kriptoalgoritm 

chidamliligiga 

ishongandan 

ko‘ra  mahfiy  axborot  borligi  dalilining  o‘zini 

yashirish  osonroq  bo‘ladi.  Steganografiya  va 

shifrlashni 

birga 

ishlatish 



mumkin. 

Steganografiyaga  misol  sifatida  tavsirlarda 

“tasodifiy” 

nuqtalar, 

tovush 

axborotida 



“shovqin” va boshqalarni keltirish mumkin. 

 

stil 

ingl.: style 

rus.: стиль 

Matn  va  sahifa  elementlarini  formatlash 

tavsifnomalari to‘plami. 

 

stillar jadvali 

ingl.: style sheet 

rus.: таблица стилей 

Satr  boshi,  oyna  va  belgilarga  bezak  berish 

usullarini  tavsiflaydi.  Bu  bilan  u  matnlarni 

rasmiylashtirishda  salmoqli  yordam  ko‘rsatib, 

Stil,  obyektlarning  tashqi  ko‘rinishi  bilan 

bog‘liq  hamma  narsani  belgilab,  ularning 

mazmunini daxlsiz qoldiradi. 

 

STM 

qisq.: Synchronous Transport Module 

Sinxron transport moduli. 



 

STP 

qisq.: Shielded Twisted Pair 

qarang: ekranlangan o‘rama juft 

 

strimer 

ingl.: streamer 

rus.: стример 

Magnit tasmali kassetalarga axborotni yozish va 

o‘qish  qurilmasi.  Odatda  zahiraviy  nusxalash 

uchun qo‘llaniladi. 



 

subyekt (kompyuter muhofazasida) 

ingl.: subject (in computer protection) 

rus.: субъект (в защите компьютера) 

Obyektlardan 

erkin 

foydalanishi 



mumkin 

bo‘lgan 


faol 

obyekt. 


Masalan, 

dastur 


bajarilishini 

boshlovchi 

jarayon. 

Subyekt 


obyektlar  orasida  axborot  oqimini  keltirib 

chiqarib,  ma’lumotlarga  ishlov  berish  tizimi 

holatini o‘zgartirishi mumkin. 

 

sukut 

ingl.: default 

rus.: умолчание 

Dastur  foydalanuvchisi  parametrni  belgilashni 

esidan  chiqargan  (dastur  undan  parametrni 

kiritishni  so‘raganda  u  indamagan)  bo‘lsa, 

yaxshi  dastur  o‘zi  ushbu  parametrga  muayyan 

qiymat  beradi.  Oxirgisi  sukut  bo‘yicha  qiymat 

deyiladi. 

 

sukut 


 

 

268 


SUN Microsystems korporatsiyasi 

ingl.: SUN Microsystems corporation 

rus.: корпорация SUN Microsystems 

Apparatli 

va 

dasturiy 



ta’minot 

ishlab 


chiqaruvchi 

kompaniya. 

SUN 

(Stanford 



University  Networking)  kompaniyasi  1982 

yilda  yaratilgan  bo‘lib,  Mountain  Viewda 

(Kaliforniya,  AQSH)  joylashgan.  Kompaniya 

shiori  –  «tarmoq  –  bu  sizning  biznes».  SUN 

superkompyuterlar,  tarmoqlar  uchun  jihozlar, 

jumladan  serverlar,  ish  stansiyalari,  tashqi 

xotira  qurilmalari,  elektron  pochta  va  tarmoq 

boshqarish  uchun  dasturiy  ta’minot,  obyektga-

yo‘naltirilgan  me’moriy  tuzilma  vositalari, 

mikroprotsessorlar,  Internet  tarmog‘ining  kabel 

teleko‘rsatuv  tarmoqlari  bilan  o‘zaro  ishlash 

qurilmalarini  ishlab  chiqaradi.  Kompaniya 

UNIX  operatsion  tizimi  muhiti  uchun  ish 

stansiyalarini  yaratish  va  Java  dasturlashtirish 

tilini  rivojlantirishga  oid  ishlari  bilan  mashhur. 

Kompaniya  mahsulotlari  qatoriga  SPARC  ish 

stansiyalari va Solaris operatsion muhiti kiradi. 

 

sun’iy tafakkur 

ingl.: artificial intelligence 

rus.: искусственный интеллект 

1.  Kompyuterlar  haqidagi  fan  sohasi.  Bu  soha 

modellashtirish  va  odatda  inson  tafakkurini 

eslatuvchi fikrlash va o‘rganish kabi vazifalarni 

bajarish tizimlari bilan bog‘liq. 

2.  Informatika  sohasi.  U  avtomatlashtirilgan 

tizimlar  yordamida  inson  tafakkurining  alohida 

vazifalarini  haqqoniy  taqlid  qilish  usullari  va 

vositalarini ilmiy tadqiq qilish va ishlab chiqish 

bilan  shug‘ullanadi.  ST  doirasida  rasmiy 

algoritmlar  bo‘lmagan  vazifalarni  bajarishning 

uslublari, 

dasturiy 

va 


texnik 

vositalari 

yaratiladi:  siymolarni  tanish,  tabiiy  tillar  va 

nutqni tushunish, o‘quvchi qobiliyatlariga ko‘ra 

o‘rgatish,  tashxislar 

qo‘yish,  teoremalarni 

isbotlash va h.k. 

3. 


Avtomatik 

va 


avtomatlashtirilgan 

tizimlarning 

inson 

tafakkurining 



alohida 

vazifalarini  bajarish  xususiyati,  masalan,  oldin 

olingan  tajriba  va  tashqi  ta’sirlar  tahlili  asosida 

optimal qarorlarni tanlash va qabul qilish. 



 

sun’iy til 

ingl.: artificial language 

rus.: искусственный язык 

Foydalanish  uchun  qoidalari  qat’iy  belgilangan 

til. 

 

super-EHM 

ingl.: supercomputer 

rus.: супер-ЭВМ 

qarang: superkompyuter 

 

superkompyuter 

ingl.: supercomputer 

rus.: суперкомпьютер 

1.  Ilmiy  va  muhandislik  vazifalarni  bajarishda 

ayni  vaqtdagi  ishlov  berishning  eng  katta 

tezligiga  ega  bo‘lgan  kompyuterlar  sinfinining 

ixtiyoriy vakili. 

2.  Hozirgi  vaqtda  eng  quvvatlilar  sinfiga 

mansub  bo‘lgan  kompyuter.  Bu  eng  katta 

tezlikka  va  xotira  hajmiga  ega  bo‘lgan 

qimmatbaho  ko‘p  protsessorli  kompyuterdir. 

Superkompyuter  hisoblashlarning  katta  hajmini 

nisbatan qisqa vaqt muddati ichida bajara oladi. 

Shuning 


uchun 

superkompyuter 

odatda, 

masalan, fazo kemasi harakatini boshqarish, ob-

havo  ma’lumoti  bashorati  tuzish,  katta  ilmiy 

hisoblash  tajribasini  o‘tkazish  kabi  murakkab 

hisoblashlarni bajarishda qo‘llaniladi. 



Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   103


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling